“Cha…”
Giọng Allain nghiêm lại.
“Rốt cuộc khoản nợ của nhà ta là thế nào? Cha làm người thầu thuế, tại sao lại không thu được thuế? Lỗ hổng tài chính của gia đình hình thành từ đâu?”
Câu hỏi chạm thẳng vào vết thương của gia đình mà Bernard luôn cố giấu con.
Nhìn vẻ điềm tĩnh vượt xa tuổi tác cùng ánh mắt như thấu suốt mọi chuyện ấy, ông hiểu che giấu tiếp cũng vô nghĩa, thậm chí có thể bỏ lỡ cơ hội xoay chuyển. Thở dài, ông quyết định nói hết.
Bernard kể lại quá trình gây dựng cơ nghiệp của nhà Laval. Tổ tiên họ kiếm được vốn liếng đầu tiên nhờ làm mạo hiểm giả, cung cấp bảo vật quý hiếm cho các quý tộc.
Sau đó, gia đình chuyển sang buôn vật liệu xây dựng qua nhiều đời, cuối cùng trở thành nhà thầu xây dựng khá có tiếng trong giới quý tộc vương đô.
Chính nhờ tiền bạc và quan hệ tích lũy từ việc xây dinh thự, vườn tược cho quý tộc, Bernard mới chen chân được vào hàng ngũ quý tộc áo choàng.
Theo lý mà nói, độc chiếm được công việc xây dựng béo bở cho giới quý tộc vương đô, nhà Laval vốn không nên sa sút đến mức này.
Thế nhưng thiên tai, nhân họa kéo dài nhiều năm cuối cùng cũng ảnh hưởng đến tầng lớp quý tộc mải mê hưởng lạc.
Trong các công trình, Bernard thường nhận vai trò tổng thầu với mức giá trọn gói cố định, tự chịu mọi rủi ro đội vốn.
Những quý tộc bỏ tiền sẽ thanh toán từng đợt theo tiến độ.
Trên thực tế, ông thường phải ứng trước một khoản lớn để mua vật liệu và trả công thợ.
Thiên tai khiến giá cả tăng vọt, chi phí xây dựng leo thang, khoản tiền ứng trước mỗi lúc một lớn như quả cầu tuyết, kéo theo nguy cơ vượt dự toán.
Tệ hơn nữa, thu nhập của nhiều quý tộc giảm mạnh khiến công trình buộc phải bỏ dở. Số tiền Bernard đã ứng ra cũng mất trắng.
Giọt nước tràn ly chính là công trình Quảng trường Trung tâm Hoàng gia do tòa thị chính đặt hàng.
Đáng lẽ đây phải là một hợp đồng với chính quyền vừa đáng tin cậy vừa đem lại lợi nhuận lớn. Nhưng sau khi công trình hoàn tất, thị trưởng lại lấy đủ lý do như “đại thần tài chính không duyệt chi”, “quốc khố trống rỗng” để trì hoãn vô thời hạn khoản thanh toán cuối cùng lên tới hơn hai trăm nghìn livre!
Trong hoàn cảnh ấy, Thái tử Charles còn ép nhà Laval bỏ một khoản tiền lớn mua giấy phép thầu thuế, thứ chẳng khác nào giấy lộn vì không thể thu đủ mức thuế quy định.
Như thế cũng có nghĩa là chút vốn lưu động cuối cùng của Bernard bị cướp sạch, chỉ để lại cho ông tiếng xấu “vơ vét mồ hôi nước mắt của dân” cùng một vực sâu nợ nần không thể lấp.
Đó là sự thật đằng sau cảnh nhà Laval chìm trong vũng lầy.
Một hạt bụi của thời đại rơi xuống đầu quý tộc cũng hóa thành ngọn núi nặng nề.
Nghe xong, Allain không khỏi thở dài. Hắn càng hận trước khi xuyên không mình không chịu đọc thêm mấy cuốn “Cẩm nang làm giàu khi xuyên về thời Trung Cổ”.
“Rốt cuộc nhà ta nợ bao nhiêu?”
Hắn hỏi điều then chốt nhất.
Khi Bernard khó nhọc nói ra con số đáng sợ ấy, dù đã chuẩn bị tinh thần, Allain vẫn hít một hơi lạnh, buột miệng kêu lên:
“Ba trăm nghìn livre?!”
Phải đặt con số này vào tình hình kinh tế hiện tại mới hiểu được nó lớn đến đâu.
Vương quốc Lorraine áp dụng bản vị bạc, đồng tiền chính là đồng bạc livre. Ban đầu, một livre chứa 373 gam bạc, nhưng về sau chất lượng đúc tiền giảm sút, giá trị thực tế đã thấp hơn giá bạc.
Hệ thống tiền tệ của vương quốc còn có hai đơn vị nhỏ hơn là sol và denier, với tỷ lệ quy đổi: một livre bằng hai mươi sol, bằng hai trăm bốn mươi denier.
Hiện tại, một gia đình bình thường ở vương đô có thu nhập khoảng một trăm đến hai trăm livre mỗi năm. Ba trăm nghìn livre tương đương tổng thu nhập cả năm của hàng nghìn gia đình!
Ngay cả đại quý tộc thế tập hàng đầu như Công tước Bourbon, Nguyên soái của vương quốc, tổng thu nhập hằng năm từ địa tô, khoáng sản, thương mại trên lãnh địa rộng lớn cũng chỉ khoảng năm mươi nghìn livre.
Ba trăm nghìn livre bằng trọn sáu năm thu nhập của ông ta!
Còn nguồn thu hằng năm của hoàng thất, sau bao tầng bóc lột của người thầu thuế và vơ vét đến cạn kiệt, cũng chỉ vào khoảng năm đến sáu triệu livre.
Khoản nợ ba trăm nghìn livre chiếm tới năm, sáu phần trăm nguồn thu cả năm của vương quốc! Số tiền ấy đủ trả quân phí thông thường của cả nước trong một năm!
Đó là một con số khiến bất kỳ quý tộc vừa và nhỏ nào cũng nghẹt thở, đến đại quý tộc còn phải xót ruột!
Thảo nào qua bao nhiêu vòng lặp, Allain vẫn chỉ có thể sống khổ sở. Cha hắn thật sự đã cố hết sức!
Ở vòng trước, nhà hắn cầm cự được ba năm mới bị thanh toán. Chỉ vậy đã đủ thấy Bernard giỏi đến mức nào!
Cha à, cha thật là… Sao không nói sớm chứ.
Con còn tưởng cha đúng là một kẻ phá gia chi tử!
Allain cười khổ trong lòng.
E rằng những “đồ sưu tầm” mua với giá cắt cổ kia thực chất là tang vật dùng để rửa tiền tham ô cho các quý tộc khác.
Thấy con trai lần đầu lộ vẻ nặng nề, khó xử đến thế, Bernard vội trấn an:
“Thực ra khoản tiền mặt còn thiếu không nhiều như con nghĩ đâu! Riêng số tiền tòa thị chính và những quý tộc bỏ dở công trình còn nợ đã hơn hai trăm nghìn livre rồi! Cha đang cố hết sức đòi những khoản còn có thể đòi được, tuy vì thế lại đắc tội thêm với nhiều người…”
Ông mệt mỏi thở dài, không muốn con phải gánh quá nhiều áp lực.
“Con trai, khoản nợ này con không cần lo. Ta sẽ tìm cách giải quyết! Nhất định!”
Allain im lặng.
Ba trăm nghìn livre…
Trong thời đại chưa có cách mạng công nghiệp, sức sản xuất thấp kém này, lấy gì để nhanh chóng kiếm được số tiền trên trời ấy? Xà phòng? Thủy tinh? Nước xa không cứu được lửa gần, huống hồ thời này đã có phường hội thủy tinh rồi!
Đầu cơ tài chính? Chút lợi nhuận ít ỏi chỉ như muối bỏ biển, rủi ro lại quá lớn!
Lần đầu tiên, hắn cảm thấy tri thức của người xuyên không bất lực đến thế trước một con số quá sức chênh lệch.
Nhưng khi ngẩng lên, thấy nỗi tuyệt vọng giấu dưới vẻ bình tĩnh gượng ép của cha, thấy đôi mày nhíu chặt của lão quản gia và ánh mắt lo âu của Marianne, một sức mạnh lớn hơn lại trào lên từ đáy lòng hắn.
Allain đứng phắt dậy, vòng qua bàn ăn đến trước mặt cha, đưa cả hai tay nắm chặt đôi bàn tay đã chai sần vì nhọc nhằn, lo nghĩ của ông.
Ánh mắt như sao cháy, hắn nhìn thẳng vào mắt Bernard.
“Cha!”
Giọng Allain dứt khoát, mang quyết tâm không chừa đường lui.
“Nhà ta bây giờ giống như con thuyền đơn độc giữa trận giông này, chao đảo muốn chìm. Chỉ cần sơ sẩy là thuyền tan người mất, rơi xuống vực sâu! Càng vào lúc này, chúng ta càng không thể đào ngũ! Cũng không thể đẩy hết gánh nặng lên vai một mình cha!”
“Mấy chục năm qua, cha đã một mình chống đỡ gia đình, chịu đựng bao áp lực và đau khổ người thường khó tưởng tượng nổi để đi đến hôm nay! Đến nước này, là con trai cha, là một thành viên nhà Laval, con, Allain de Laval, không thể trốn tránh trách nhiệm nặng nề thuộc về mình!”
Giọng hắn cao lên, đầy ý chí và niềm tin vào tương lai:
“Mỗi người chúng ta hãy làm theo cách của mình, cùng kề vai chiến đấu, cùng cố gắng! Sống tiếp! Chỉ cần cả nhà còn ở bên nhau, chỉ cần chúng ta còn sống thì sẽ luôn có hy vọng! Còn sống, rồi sẽ có ngày chúng ta giành lại được tất cả!”
“Allain, con trai yêu quý của ta. Hu hu hu…”
Bernard de Laval, vị quý tộc bốn mươi tuổi vốn coi trọng thể diện, lúc này không còn giữ nổi vẻ dè dặt nào.
Những lời mạnh mẽ, sẵn lòng gánh vác của con trai đã phá vỡ sức chịu đựng của ông, để nỗi sợ hãi, tủi thân và tuyệt vọng dồn nén bấy lâu tràn ra.
Ông òa khóc như một đứa trẻ. Nước mắt như dòng lũ vỡ bờ, tuôn xuống hai má.
Ông nắm ngược lấy cánh tay con, siết chặt như níu lấy cọng rơm cứu mạng duy nhất, người run lên theo từng cơn nức nở.
Trong tiếng khóc ấy có nỗi tủi cực vì bao gian nan đã trải, có nỗi sợ sâu sắc trước bước đường cùng hiện tại, nhưng hơn cả vẫn là sự xúc động và mừng lòng trước tinh thần gánh vác của con trai.
Áp lực đè lên ông thật sự quá lớn.
Chống đỡ một gia đình đang suy tàn như thế, ông chưa có lấy một phút được thở.
Nhìn chủ nhân khóc đến xé lòng, chẳng còn màng hình tượng, mắt lão quản gia Jean Leclerc cũng ướt theo.
Ông lặng lẽ bước tới, đặt bàn tay chai sạn nhưng ấm áp lên bờ vai đang rung mạnh của Bernard, âm thầm tiếp sức.
Marianne cũng đến đứng yên bên Allain, lấy một chiếc khăn sạch đưa tới tay Bernard. Đôi mắt đỏ phủ một tầng hơi nước.
Được cùng thiếu gia đối mặt với cuộc khủng hoảng đáng sợ này, hạnh phúc biết bao!
“Lão gia, còn có chúng tôi nữa.” Giọng quản gia trầm ổn qua năm tháng. “Chúng tôi sẽ cùng ngài và thiếu gia đồng cam cộng khổ.”
“Vâng!”
Marianne gật đầu thật mạnh.
Cảm nhận hơi ấm trên vai và bên tay, Bernard dần khóc nhỏ đi, chỉ còn những tiếng nức nở kìm nén.
Ông nhận khăn từ Marianne, lau vội nước mắt nước mũi rồi ngẩng nhìn ba người vây quanh: con trai, lão quản gia như anh ruột và cô hầu trưởng như con gái.
Trong đôi mắt vừa được nước mắt gột rửa, nhuệ khí của người thương nhân trẻ tuổi cùng sự quyết liệt tôi luyện qua cuộc sống bỗng bừng lên trở lại!
“Được! Được!”
Giọng Bernard vẫn nghẹt mũi nhưng đã đầy khí thế liều đến cùng. Ông đập bàn, đứng bật dậy:
“Chúng ta nhất định vượt qua được! Nhất định thoát khỏi cảnh này!”
Nhìn trận mưa vẫn hoành hành ngoài cửa sổ, ánh mắt ông trở nên hung dữ:
“Kẻ nào dám đối đầu với nhà ta thì giết chết nó! Thái tử cái gì, đại quý tộc chó má cái gì, chúng là cái thá gì chứ! Một mình con trai ta đã dọa đám lính đánh thuê chạy té khói, cả nhà đồng lòng thì còn gì phải sợ!”
Thấy cha vừa khóc lóc thảm thiết đã chuyển ngay sang trạng thái “máu nóng sôi trào, muốn đánh sập cả thế giới”, Allain không nhịn được cười, lắc đầu:
“Cha à, thế thì hơi quá rồi.”
Nhưng bên dưới nụ cười của hắn vẫn vương nỗi lo khó nhận ra.
“À phải, cha…”
Allain nghĩ ngợi. Có những chuyện đã không tránh được thì chi bằng tính cách thu lợi nhiều nhất.
“Về khoản nợ, con còn một ý này.”
Hắn ngừng một chút, đưa mắt nhìn Marianne rồi nhìn cha:
“Cha xem hôn ước giữa con và Livia von Stern đáng giá bao nhiêu của hồi môn?”
“Hả?!”
Marianne và Bernard đồng thanh kêu lên.
