Thành thật mà nói, kế hoạch cứu trợ tài chính của tôi không phải hoàn toàn không vay mượn ý tưởng từ IMF và Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc.
Bản chất của IMF là ‘cho một quốc gia đứng trước nguy cơ vỡ nợ vay tiền, đổi lại sẽ tháo dỡ hoàn toàn cơ cấu kinh tế của quốc gia ấy và thâu tóm chủ quyền tài chính’.
Còn bản chất của Sáng kiến Vành đai và Con đường là ‘cho các nước đang phát triển vay những khoản tiền khổng lồ dưới danh nghĩa xây dựng cơ sở hạ tầng, sau đó hợp pháp cướp lấy quyền vận hành những cơ sở ấy và biến chúng thành lãnh thổ của mình khi con nợ không thể thực hiện nghĩa vụ trả nợ’.
Thế nhưng tôi không định bắt chước hoàn toàn hai mô hình đó.
Lý do rất đơn giản. Theo phân tích của tôi, về lâu dài, chúng không có lợi cho cả hai bên.
Có thể chúng sẽ thành công khiến quốc gia nhận khoản vay phải lệ thuộc vào Đế quốc.
Nhưng nếu tính cả rủi ro và chi phí phát sinh trong quá trình ấy, cùng những ảnh hưởng về sau, chẳng phải cách làm đó vừa không đáng với chi phí bỏ ra, vừa chẳng hiệu quả sao?
Hãy lấy một ví dụ.
Nếu tôi áp dụng nguyên xi phương thức của IMF mà mình từng trải nghiệm và tìm hiểu ở kiếp trước…
Có lẽ họ sẽ áp đặt một cuộc cải tổ kinh tế khắc nghiệt, thâu tóm hoàn toàn chủ quyền tài chính và tiền tệ, đồng thời đặt chính phủ dưới sự giám sát và nắm quyền kiểm soát ngân sách quốc gia.
Thế nhưng hậu quả kéo theo sẽ khiến họ mất nhiều hơn được.
Trước hết, phương thức ấy sẽ phá hủy hoàn toàn thị trường nội địa của quốc gia đó.
Một khi chuyện ấy xảy ra, những người bình dân chiếm số lượng người tiêu dùng đông đảo nhất sẽ không còn mở hầu bao trong suốt thời gian dài sau đó.
Đó là lựa chọn tự tay đánh mất đại bộ phận khách hàng sẽ mua những mặt hàng độc quyền của Công ty Cổ phần Del Mar.
Lợn cũng phải được vỗ béo thì khi làm thịt mới thu được nhiều. Tôi hoàn toàn không có ý định để họ chết dần chết mòn.
Thậm chí những người dân bị chính sách thắt lưng buộc bụng đẩy tới cảnh chết đói còn có thể cầm đuốc và liềm đứng lên.
Khái niệm chủ nghĩa xã hội vẫn chưa xuất hiện trong thời đại này, vì vậy thể hiện lòng nhân đạo ở một mức độ thích hợp mới là lựa chọn đúng đắn.
Vậy Sáng kiến Vành đai và Con đường khác ở điểm nào?
Sáng kiến Vành đai và Con đường do Trung Quốc triển khai thật sự nhắm tới mục tiêu nắm quyền kiểm soát chủ quyền của quốc gia tiếp nhận.
Trong lúc cho vay tiền, Trung Quốc không sử dụng lao động bản địa mà đưa người lao động của mình sang đó.
Họ còn xây dựng cơ sở hạ tầng hoàn toàn dựa trên tiêu chuẩn dành cho thị trường nội địa Trung Quốc, tạo ra một môi trường không thể duy trì nếu thiếu Trung Quốc.
Tôi cực kỳ không thích cách làm ấy.
Dù là IMF hay Trung Quốc, mục tiêu của họ cũng không nằm ở việc tích lũy tài sản hoặc tăng trưởng mà là thống trị và kiểm soát.
Vì muốn tước đoạt chủ quyền, họ đẩy những người tiêu dùng, nói cách khác là dân chúng, vào chỗ chết.
Trong một thế giới mà chiến tranh vẫn còn xảy ra quá thường xuyên, chẳng ai biết hành động như vậy sẽ dẫn tới chuyện gì.
Vì thế, tôi cùng Lily tới nơi ở của bọn họ.
“Chuyện tiền phạt chỉ là đùa thôi. Bây giờ chúng ta hãy bàn chuyện làm ăn.”
Tôi quyết định nói về một vấn đề có phần hướng tới tương lai.
Cũng là chuyện đương nhiên, sự xuất hiện đột ngột của tôi khiến bầu không khí trong nơi ở của phái đoàn trở nên khá căng thẳng.
Người vừa dập đầu xuống đường cầu xin được giao dịch lúc nãy đã lau sạch máu rồi ngồi trước mặt tôi.
Những quan chức đi theo ông ta cũng chỉ đứng phía sau, dè dặt quan sát sắc mặt người nọ.
Dĩ nhiên, một phần nguyên nhân có thể là sự hiện diện của Lily, người đang đứng sau lưng tôi, nắm chặt chuôi kiếm và tỏa ra áp lực lạnh lẽo.
Nhưng có lẽ phần lớn vẫn bắt nguồn từ sự tuyệt vọng trước cuộc khủng hoảng của chính Vương Quốc Castamar.
“Trước hết là điều kiện thứ nhất.”
Tôi thản nhiên trải rộng tấm bản đồ Vương Quốc Castamar do họ chuẩn bị lên bàn rồi lên tiếng.
“Chúng tôi muốn xây dựng đường ray trên khắp Vương Quốc Castamar và mở rộng các cảng biển trọng yếu trên quy mô lớn. Tại Đế quốc, chúng tôi có những nhân viên giao hàng của Del Mar Express nên đường ray hiện vẫn chưa quá cấp thiết… Nhưng Castamar thì khác.”
Nghe tôi nói, sắc mặt Bộ trưởng Tài chính tối đi thấy rõ.
Ông ta đang lo lắng điều gì cũng chẳng khó đoán.
Đó là nỗi sợ họ sẽ bị cướp mất việc làm của người dân bản địa và chịu cảnh bóc lột dưới danh nghĩa cho vay tiền.
Ông ta cất tiếng hỏi với giọng nói chất chứa nỗi bất an ấy.
“…Thưa ngài, xin thứ lỗi, nhưng hiện giờ vương quốc chúng tôi không có tiền trả lương cho những nhân công lành nghề được đưa tới từ Đế quốc. Hơn nữa, nếu một lượng lớn lao động ngoại quốc tràn vào, người dân bản địa sẽ phản đối…”
“Ai nói chúng tôi sẽ sử dụng nhân công Đế quốc?”
Tôi bật cười rồi nói tiếp.
“Hơn một nửa nhân lực tham gia công trình sẽ là người của Vương Quốc Castamar. Tiền công của họ cũng sẽ được trả bằng tiền Del Mar theo mức lương tại Vương Quốc Castamar.”
“…Sao cơ? Ngài định thuê người dân của chúng tôi sao?!”
Bộ trưởng và các quan chức khác đồng loạt trợn tròn mắt.
Phản ứng ấy cũng là chuyện đương nhiên.
Nếu chỉ nghe những điều vừa rồi, gọi tôi là một kẻ ngốc chỉ biết vung tiền cũng chẳng quá lời.
Chúng tôi sẽ chịu chi phí thiết kế và xây dựng cơ sở hạ tầng, sử dụng nhân lực của họ làm lao động, thậm chí còn trả tiền công cho số nhân lực ấy.
Mức độ hậu hĩnh đến nỗi họ có cầm bút đòi ký hợp đồng với tôi ngay lập tức cũng chẳng có gì lạ.
Dĩ nhiên, phần lớn lý do tôi làm vậy là để giành được thiện cảm của người dân nước họ.
Tôi muốn ngăn chặn từ gốc khả năng họ cầm đuốc đứng lên rồi động tới thứ ma công mang tên chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản hoặc chủ nghĩa dân tộc.
Đồng thời, tôi cũng định giữ họ sống sót để trở thành một tầng lớp tiêu dùng hùng hậu.
Thế nhưng những điều vừa rồi suy cho cùng vẫn chỉ là sự sắp xếp dành cho dân chúng.
“Tiếp theo là điều kiện thứ hai.”
Đã tới lúc bàn về những quyền lợi tôi sẽ lấy từ tay bọn họ.
“Trước hết, tôi không hài lòng lắm với đường lối điều hành của Vương Quốc Castamar.”
“Ngài được mệnh danh là ‘Bàn Tay Vàng’, có nhận xét như vậy cũng là chuyện đương nhiên…! Trên đời này e rằng chẳng có mấy người đủ tài năng để lọt vào mắt ngài…”
“Ừm, không. Ý tôi không phải vậy. Đế quốc hiện giờ đã khá hơn đôi chút, nhưng trước kia cũng chẳng khác Castamar là bao. Từ rủi ro đạo đức, những lề thói cũ cho tới tham nhũng… Tất cả đều đang diễn ra tại Castamar lúc này.”
“…”
“Theo tôi, tất cả những thứ ấy đều phải được sửa đổi triệt để. Vì vậy, ngay khi gói cứu trợ tài chính được triển khai, những ‘băng đen’ do trợ lý Rian de Deloa của tôi chỉ huy sẽ thường trú tại Bộ Tài chính nước ông.”
“S, sao cơ?!”
“Họ sẽ điều tra cặn kẽ tình trạng tài sản của toàn bộ quý tộc và tầng lớp địa chủ trong vương quốc. Nếu phát hiện dấu hiệu trốn thuế hoặc làm giàu bất chính, họ sẽ tiến hành tịch thu và xử lý tài sản theo đúng pháp luật.”
“N, ngài…! Đó rõ ràng là hành vi xâm phạm chủ quyền và chắc chắn sẽ khiến giới quý tộc phản đối…! H, hay là ngài nhận lấy thứ này…”
Bộ trưởng hoảng hốt đứng bật dậy rồi định lấy một vật bằng kim loại màu vàng từ trong ngực áo.
Có lẽ ông ta cũng giống như bao lãnh đạo tại những nước đang phát triển khác.
Rõ ràng ông ta định dùng hối lộ để bòn rút tiền của tôi rồi nhượng lại vài mảnh đất vô dụng.
Nhưng nếu chỉ cần chừng ấy đã khiến tôi thỏa mãn, tôi còn tới đây làm gì?
“Nếu họ phản đối, quân đội Đế quốc sẽ có lý do để hành động. Ông nghĩ sao?”
Nghe tôi nói, Lily đứng phía sau lập tức siết lại chuôi kiếm đúng lúc.
Gương mặt vị Bộ trưởng vốn đang định dùng giọng điệu vui vẻ để xoa dịu bầu không khí lập tức cứng đờ.
“Hãy nghe cho kỹ, ngài Bộ trưởng. Như sự cường thịnh của Đế quốc hiện tại đã chứng minh, phương thức hút máu nông nô cũng có giới hạn. Những lãnh địa bị tịch thu cần được hiện đại hóa.”
Chúng sẽ được cải tạo thành các nông trường hiện đại, còn số đất bị tịch thu sẽ được cho nông dân thuê lại để canh tác với mức lãi suất thấp.
Tôi không biết chính xác vị Bộ trưởng này thuộc phe phái nào…
Nhưng dù thế nào, phía họ hẳn cũng muốn xóa bỏ những thói tệ tồn đọng và tiến hành cải cách ruộng đất, chỉ là từ trước đến nay chưa thể động tay vì còn e ngại giới quý tộc.
Chúng tôi sẽ thay họ thực hiện những việc ấy và gánh lấy toàn bộ tiếng xấu.
Đứng trên lập trường của quốc vương, chuyện đó chẳng có gì bất lợi.
Đồng thời…
“Điều kiện thứ ba là ổn định đời sống dân chúng. Theo lẽ thường, có lẽ hoạt động cứu trợ của vương quốc cũng đang giậm chân tại chỗ. Ngân sách dành cho giáo dục, y tế và phúc lợi… Chắc hẳn họ đã bỏ mặc tất cả vì cho rằng chẳng việc gì phải cứu sống những người nghèo.”
Tôi búng tay rồi tiếp tục nói.
“Vì vậy, tôi muốn ‘Quỹ Phúc lợi Del Mar’ do Thánh Nữ Eirene lãnh đạo bắt buộc phải được triển khai tại các khu ổ chuột và khu dân nghèo ở nước ông.”
“…Ngược lại, ngài còn định cung cấp phúc lợi cho chúng tôi sao?”
“Đúng vậy. Chúng tôi sẽ cung cấp dịch vụ y tế miễn phí và dạy dân chúng đọc, viết cùng số học. Hiện giờ có lẽ vẫn còn khó khăn, nhưng trong tương lai gần, chúng tôi cũng sẽ đưa một lượng lớn lương thực và tài nguyên đang được khai khẩn, nuôi trồng tại Đế quốc vào thị trường nước ông. Nói cách khác, tôi sẽ đích thân ổn định vật giá đã bị quốc vương của các ông phá hỏng.”
…Thật ra, tôi cũng có một phần trách nhiệm khiến Castamar đột ngột rơi vào tình cảnh này.
Chẳng phải chính vì vậy tôi mới càng phải giúp đỡ họ như thế sao?
Biến những người trong khu ổ chuột, vốn không hề bất tài nhưng bị chính phủ và quốc vương bỏ rơi, thành lực lượng lao động hữu dụng.
Không chỉ chăm lo nền kinh tế nội địa, chúng tôi còn đóng vai trò cố vấn hành chính và quan tâm tới cả phúc lợi.
Đến mức này, Castamar phải khao khát giữ tôi lại mới đúng.
Sau đó, tôi lên tiếng như muốn đóng chiếc đinh cuối cùng.
“Ngoài ra… tôi muốn Castamar trở nên tương đồng với Đế quốc ở một mức độ nhất định. Một thị trường tư bản minh bạch, nơi mọi người có thể kinh doanh chính đáng và cạnh tranh bằng năng lực cùng khả năng sinh lời. Tôi có thể giúp các ông chuẩn bị cho điều đó.”
“…Ngài nói có thể giúp chúng tôi chuẩn bị, vậy cụ thể là gì?”
“Thành lập một ngân hàng trung ương độc lập. Ngân hàng Amelia của chúng tôi sẽ tích cực truyền đạt kinh nghiệm vận hành và cung cấp dịch vụ tư vấn.”
Thành thật mà nói, tôi thực hiện những biện pháp này vì muốn khai tử chế độ cũ, tức tầng lớp quý tộc, theo cách êm thấm.
Cho dù họ có đất đai và tài sản, nền kinh tế cũng không thể tăng trưởng nếu họ chỉ chăm chăm thu thuế.
Vậy chẳng phải đương nhiên nên nuôi dưỡng tầng lớp thương nhân mới nổi đang đứng ở tuyến đầu của chủ nghĩa tư bản sao?
Thành lập một ngân hàng trung ương, cơ quan có thể bảo đảm hoạt động cho vay và nhận tiền gửi dành cho tầng lớp thương nhân ấy diễn ra một cách đáng tin cậy.
Đó là điều tôi vô cùng mong muốn.
“Ngài Bộ trưởng, đã tới lúc ông đưa ra lựa chọn rồi.”
Tôi lấy từ trong ngực áo ra một tờ giấy sạch chưa viết gì rồi đặt lên bàn.
Sau đó, tôi chậm rãi đặt bút, viết ra từng điều khoản rồi tiếp tục chỉnh sửa.
Khi hoàn tất mọi việc, tôi lên tiếng.
“Ông sẽ đồng hành cùng tôi, hay muốn chết dần chết mòn?”
“…”
Sau khi chăm chú lắng nghe từng lời tôi nói, ông ta cầm bút lên với vẻ mặt vô cùng nghiêm túc.
Sột soạt, sột soạt.
Ông ta hoàn tất chữ ký bằng bàn tay run rẩy.
“Một lựa chọn vô cùng đúng đắn, ngài Bộ trưởng.”
Tôi hài lòng nhếch môi khi nhìn cảnh ấy rồi đứng dậy.
Lệ thuộc thay cho thống trị.
Thị trường thay cho lãnh thổ.
Chỉ cần tưởng tượng từ văn kiện này, mình sẽ có thể chạm tay vào lượng vốn khổng lồ đến mức nào…
“…Chuyện đó khiến chủ quân vui đến vậy sao?”
“Dĩ nhiên. Những thứ này sẽ nuôi sống tất cả các cô.”
“…Ra là vậy.”
Quả thật giống như đang đứng trước một món ngon vô cùng hấp dẫn.
