Những thứ vốn phải được đính kèm phía sau, dùng để chứng minh tính hợp lý và xác thực thì lại bị bỏ chống.
Hoặc chỉ có một dòng mực đỏ lạnh lẽo: “Sổ sách đính kèm bị thiếu, không thấy chứng từ.”
Điều này khiến cả quyển sổ sách giống như một lớp vỏ đã bị rút mất bộ xương bên trong. Trông thì đồ sộ, nhưng hoàn toàn không chịu nổi bất kỳ sự kiểm tra hay đối chiếu thực chất nào.
Lông mày của Thôi Thế Phiên càng lúc càng nhíu chặt, nếp nhăn giữa hai hàng lông mày gần như là muốn khắc sâu vào tận xương cốt.
Trong việc kiểm tra sổ sách, quan trọng nhất chính là tính đầy đủ của chuỗi chứng từ gốc.
Không có sổ sách chứng từ, những con số tóm tăts dù có đẹp đẽ đến đâu cũng chỉ là một đống ký hiệu vô nghĩa, thậm chí còn có thể là những lời nói dối được dày công bịa đặt.
Bộ Hộ với tư cách là nơi tổng quản tài chính quốc gia, vậy mà lại xuất hiện tình trạng thiếu hụt trên diện rộng như thế này, bất kể thế nào cũng không thể nói cho thông.
Ông chậm rãi khép quyển sổ lại, ngẩng mắt nhìn Thượng Quan Viên, giọng nói trầm ổn mang theo ý chất vấn: “Thượng Quan Thượng thư.”
Thôi Thế Phiên dùng cách xưng hô cực kỳ trang trọng, cho thấy mức độ nghiêm trọng của sự việc:
“Quyển sổ này… quả thực đúng như Cố Thừa Ngân nói, những chứng từ quan trọng đều bị thiếu hụt nghiêm trọng. Chuyện này, ngài định giải thích thế nào?”
Áp lực trong nháy mắt chuyển sang người Thượng Quan Viên.
Đối mặt với chất vấn của Thôi Thế Phiên, Thượng Quan Viên dường như đã sớm có chuẩn bị. Hắn không hề hoảng loạn, ngược lại còn bày ra vẻ vừa phẫn nộ vừa ấm ức.
“Thôi Các lão!”
Thượng Quan Viên chỉ vào con mắt phải bầm tím của mình, giọng đầy bi phẫn:
“Ngài nhìn xem, ngài nhìn xem! Chỉ vì chút sơ suất trong việc bảo quản mấy khoản sổ sách cũ từ nhiều năm trước.”
“Cố Thừa Ngân hắn không nói không rằng đã đánh thẳng tới cửa, phá hỏng đồ quý của ta, làm tổn hại thể diện của ta! Bây giờ ngay cả Các lão ngài cũng muốn vì chuyện này mà chất vấn ta hay sao?”
Thượng Quan Viên trước tiên kể khổ để tranh thủ sự đồng cảm, sau đó mới đưa câu chuyện trở lại vấn đề cần giải thích.
“Thôi Các lão, chẳng phải ngài biết rồi sao!”
“Sổ sách của Bộ Hộ mỗi năm, từ lúc các quận, phủ, thành, huyện trình báo ban đầu, đến các ty thẩm tra, rồi tổng hợp, kiểm tra lại, cuối cùng mới lưu trữ và quyết toán.”
“Ở giữa phải trải qua bao nhiêu thủ tục, bao nhiêu cặp mắt kiểm tra? Sổ sách của năm nào chẳng phải được lặp đi lặp lại, kiểm soát từng tầng từng lớp, xác nhận không có sai sót rồi mới dám niêm phong cất vào kho?”
Nói rồi, Thượng Quan Viên chỉ vào quyển sổ trong tay Thôi Thế Phiên. Có lẽ sợ đối phương nhìn không rõ, hắn dứt khoát đứng bật dậy.
Một tay giật lấy quyển sổ từ trong tay Thôi Thế Phiên, lật đến bìa, chỉ vào dấu năm tháng đã có phần mờ nhạt trên đó, đồng cũng thời cao giọng hơn vài phần:
“Thôi Các lão, ngài nhìn đi! Đây là sổ sách của Lạc Lịch năm 556! Đã tròn mười năm rồi! Mười năm đấy!”
“Những sổ sách cũ đã quyết toán và niêm phong từ nhiều năm trước như thế này, theo quy định, đều được thống nhất cất giữ trong mấy kho cũ ở hậu viện Bộ Hộ.”
Trên mặt Thượng Quan Viên hiện lên vẻ bất đắc dĩ:
“Nhưng những kho đó… haiz! Thôi Các lão chắc hẳn cũng từng nghe nói, đó là những căn nhà cũ được để lại từ tiền triều.”
“Lâu năm không được tu sửa, mùa hè thì ẩm nóng, mối mọt sinh sôi, mùa đông lại âm u lạnh lẽo, tường vách thấm nước. Các quan viên của Ty Kho năm nào cũng dâng tấu xin cấp kinh phí sửa chữa đặc biệt, muốn cải thiện điều kiện bảo quản.”
Thượng Quan Viên xòe hai tay, vẻ mặt đầy bất lực:
“Nhưng báo cáo trình lên, hoặc là bị bác bỏ rồi yêu cầu xét lại, hoặc là rơi vào im lặng, mãi chẳng có hồi âm!”
“Ta thân là Thượng thư Bộ Hộ, cũng phải làm việc theo quy củ. Nội các không phê chuẩn, ta dù chỉ một phân một hào cũng không dám động đến khoản tiền đó.”
“Điều kiện kho tàng vốn đã như vậy. Những quyển sổ sách bằng giấy này, cất giữ hai ba năm còn chưa chắc đã nguyên vẹn, huống chi là mười năm.”
“Mối mọt, chuột cắn, ẩm mốc, mục nát… xuất hiện một vài trường hợp thiếu tài liệu đính kèm, giấy tờ hư hỏng, chẳng lẽ… đó chẳng phải là chuyện rất bình thường sao?!”
Cuối cùng, Thượng Quan Viên đột nhiên quay phắt về phía Cố Thừa Ngân, chỉ vào hắn, giọng run lên vì tức giận:
“Nhưng hắn thì sao?! Chỉ bám lấy chút hao tổn do khó khăn gây ra này mà không chịu buông! Cứ khăng khăng nói rằng Bộ Hộ ta thất trách! Là cố ý hủy hoại chứng từ! Là cản trở điều tra!”
Thượng Quan Viên ngẩng đầu than thở:
“Thôi Các lão! Ngài nghe xem lời này là thế nào! Bảo những quan viên Bộ Hộ tận tâm tận lực như ta phải nghĩ sao đây! Chẳng phải sẽ khiến lòng người nguội lạnh hay sao?!”
“Ngày đêm vất vả, kiểm tra đối chiếu lương bổng, không dám có nửa phần lơ là, vậy mà chỉ vì chút hao tổn của những sổ sách cũ từ bao năm trước, liền bị chụp lên đầu một tội danh lớn đến như vậy! Chuyện này… chuyện này còn có công bằng hay không?!”
Mặc dù màn trình diễn của Thượng Quan Viên có thể nói là đạt đến đẳng cấp ảnh đế, từng giọt nước mắt cùng tiếng than thở đều được thể hiện vô cùng sống động.
Nhưng sau khi nghe một tràng dài của hắn, Cố Thừa Ngân chẳng những không có chút động lòng nào, mà vẻ giễu cợt trong ánh mắt còn không hề che giấu.
“Ta không nghe những cái cớ nào là mọt đục, chuột cắn, kho dột của ngươi!”
“Cũng chẳng buồn quan tâm kho của Bộ Hộ ngươi là Vương điện hay nhà tranh!”
“Ta chỉ biết một sự thật: đó là sổ sách có thiếu sót! Giấy tờ quan trọng không đầy đủ! Điều này trực tiếp khiến Điện hạ không thể thuận lợi tra xét sổ sách, cũng không thể làm rõ nguyên nhân của quốc khố.”
Giọng Cố Thừa Ngân đột nhiên cao vút, mang theo sự sắc bén của lời truy trách:
“Điện hạ gánh trên vai trọng trách xã tắc, ngày đêm lo lắng việc nước, mỗi một khắc thời gian đều vô cùng quý giá!”
“Còn Bộ Hộ các ngươi lại dùng một đống sổ sách thiếu trước hụt sau để đối phó! Chẳng lẽ đây không phải thất trách? Không phải chậm trễ? Không phải một kiểu cản trở trá hình hay sao?!”
“Nếu sổ sách xuất phát từ Bộ Hộ các ngươi, đã xảy ra vấn đề, vậy Bộ Hộ các ngươi phải chịu trách nhiệm! Nhất định phải lập tức! Ngay bây giờ! Cho ta, cho Điện hạ một lời giải thích!”
Thái độ này cứng rắn đến cực điểm, không nhường nửa bước, rõ ràng là hắn quyết tâm đổ cái nồi này lên đầu Bộ Hộ.
Mắt thấy hai người lại sắp cãi nhau như hai con gà chọi, cảnh tượng nước bọt tung tóe sắp sửa tái diễn, Thôi Thế Phiên chỉ cảm thấy đầu óc mình đau nhức càng dữ dội hơn.
Ông nặng nề gõ lên án thư bằng gỗ tử đàn trước mặt, phát ra những tiếng “cộc” trầm đục.
“Đủ rồi! Hai người bớt nói vài câu!”
“Cãi, cãi, cãi! Cứ cãi nhau có giải quyết được vấn đề nào không?!”
Ánh mắt Thôi Thế Phiên đảo qua khuôn mặt hai người, nhanh chóng đưa ra một quyết định xử lý phù hợp:
“Chuyện này, lão phu đã biết rồi.”
“Việc bảo quản sổ sách liên quan đến những tệ nạn tích tụ qua nhiều năm cùng điều kiện khách quan, không phải dăm ba câu là có thể làm rõ. Còn động tay động chân đánh nhau là không thể chấp nhận được.”
Ông nhìn hai người, căn dặn:
“Hai người các ngươi, cứ trở về trước, xử lý công vụ của mình.”
“Chuyện này, đợi lão phu cùng mấy vị Các lão khác bàn bạc xong rồi sẽ quyết định.”
Nói rồi, Thôi Thế Phiên đưa tay định thu lại quyển sổ trên bàn, chuẩn bị tạm thời niêm phong, chờ Nội các đưa ra quyết định.
Thế nhưng, ngay khi tay ông sắp chạm vào bìa sổ.
Một bàn tay thon dài mạnh mẽ lại đi trước một bước, đè lên quyển sổ.
Bàn tay Thôi Thế Phiên khựng lại giữa không trung.
Ông chậm rãi ngẩng đầu, ánh mắt men theo cánh tay hướng lên, cuối cùng đối diện với một đôi mắt.
Là Cố Thừa Ngân.
Lúc này hắn hơi cúi người, một tay đè lên quyển sổ, ánh mắt không chút né tránh nhìn thẳng vào Thôi Thế Phiên, không hề có chút kính sợ hay ý định lùi bước nào.
“Thôi Các lão.”
“Vãn bối mới đến, đối với rất nhiều quy củ trong triều đình vẫn chưa hiểu rõ.”
“Cho nên muốn thỉnh giáo Thôi Các lão, những chuyện cần Nội các bàn bạc như thế này, thông thường phải mất bao lâu mới có thể đưa ra được một kết quả vậy?”
…
