Lúc bức thư thứ năm của Chu Tế Dân đưa tới, Trần Giang hai mươi hai tuổi.
Trong thư nói, y đã thăng nhiệm Tri phủ một châu, quản hạt mấy châu huyện, chính vụ phồn tạp.
Giữa những dòng chữ nhiều thêm rất nhiều bất đắc dĩ —— về quan trường khuynh loát, về đồng liêu tương kỵ, về những chuyện y muốn làm lại làm không thành đó.
"… Mỗ thường nghĩ, nếu chỉ làm một vị Huyện lệnh nhỏ nhoi, có thể hay không làm thêm được chút thực sự. Nay vị cao quyền trọng, ngược lại chỗ nào cũng bị chèn ép, động đậy không nổi, thậm chí không thể không làm một chút chuyện trái với bản tâm.
"Đáng cười, đáng cười."
Buông giấy viết thư xuống, Trần Giang cũng thở dài một hơi.
Chu Tế Dân mặc dù luôn thăng quan, nhưng từ nội dung trên thư mà xem, y trải qua vẫn không tính là tốt.
Hắn cũng không biết Chu Tế Dân có thể đi đến đâu, có thể kiên trì bao lâu.
Hắn cũng không có cách nào vì đối phương làm chút gì.
Chỉ có thể hồi âm cho đối phương một bức thư, trong thư rộng rãi an ủi hai câu.
"Sư huynh, ăn cơm rồi."
Bên ngoài, truyền tới tiếng gọi của Tịnh Tâm.
"Tới đây."
Trần Giang đáp một tiếng, đem thư từ cất kỹ, bước ra khỏi phòng.
Đi đến trai đường, Lý Uyển Ninh và Tịnh Tâm đã làm xong cơm đang chờ hắn.
Mười lăm năm trôi qua, Trần Giang đã từ hài tử năm đó, biến thành thanh tráng niên bây giờ, mà diện mạo của Tịnh Tâm và Lý Uyển Ninh lại vẫn không có cải biến lớn gì.
Giống như tuổi trẻ năm đó.
"Sư huynh, sao lại buồn bã đầy mặt?"
Tịnh Tâm đưa cho hắn một đôi đũa, hỏi, "Có phải Chu thí chủ đó lại sai người đưa thư kiện tới?"
Trần Giang ở đối diện Tịnh Tâm ngồi xuống, nhận lấy đũa, thở dài một hơi nói, "Chu thí chủ lại cao thăng rồi. Nhưng giữa những dòng chữ trong thư nhiều cái bất đắc dĩ, đọc khiến người có chút không thoải mái."
"Lại cao thăng rồi?"
Lý Uyển Ninh vừa xới cơm vừa hỏi, "Vậy y hẳn là quan rất lớn rồi nhỉ?"
"Nay đã là Tri phủ."
Trần Giang khựng lại, "Nhưng thăng được càng cao, sầu tự trong thư ngược lại càng nặng."
Tịnh Tâm gật gật đầu, không nói thêm gì nhiều, chỉ là gắp cho Trần Giang một đũa thức ăn: "Sư huynh, trước ăn cơm đi. Mỗi người có duyên pháp của mỗi người, nghĩ quá nhiều cũng vô ích."
Trần Giang đáp một tiếng, cũng không nhiều lời nữa, cúi đầu ăn cơm.
Ăn xong bữa, Trần Giang theo lệ cũ xách hộp cơm đi về tháp đá.
Tịnh Tâm thì đứng trong đình viện tự miếu, nhìn hướng kinh thành phương xa, thấp giọng tụng một câu Phật hiệu.
"A Di Đà Phật."
Lý Uyển Ninh cũng bước tới, nhìn hướng kinh thành, nhíu mày nói, "Thứ đó… sắp sửa xuất thế rồi."
Ngập ngừng một lát, nàng nhìn hướng Tịnh Tâm, "Chàng muốn mở ra nghi thức thành Phật sao? Nếu chàng có thể thành Phật, phần thắng của chúng ta cũng sẽ lớn hơn một chút."
Tịnh Tâm lại lắc đầu, "Ta đã không có thời gian đi hết con đường mười kiếp thành Phật đó nữa rồi."
Lý Uyển Ninh thần sắc có chút tiếc nuối, Tịnh Tâm lại rộng rãi cười cười, "Ta tư chất ngu độn, xa không kịp sư huynh. Hao phí mấy trăm năm thời gian, dựa vào xá lợi tử sư phụ lưu lại sau khi viên tịch, miễn cưỡng đi đến bước này, đã là cực hạn."
Lý Uyển Ninh thở dài một tiếng, không có thêm lời, chỉ là quay đầu nhìn nhìn bóng lưng Trần Giang đi hướng tháp đá, lại nhìn nhìn tháp đá che phủ nụ hoa phỉ hồng.
"Con đường thành Phật của Tịnh Trần thiền sư còn thiếu một kiếp… Trạng thái của vị trong tháp kia, dường như cũng vẫn không ổn định."
"… Xem ra, cuộc sống bình tĩnh lại phải cáo nhất đoạn lạc rồi."
Tịnh Tâm khẽ gật đầu, "Qua mấy năm nữa, chúng ta phải đi kéo dài chút thời gian cho sư huynh và vị nữ thí chủ đó mới được."
Lý Uyển Ninh không có nói thêm gì nhiều, chỉ là nắm chặt tay hắn, "Được, chúng ta cùng đi."
Tịnh Tâm cũng nắm chặt tay nàng, nhìn mặt trời rải đầy vầng sáng rực rỡ trên bầu trời, "Những năm nay dường như luôn là như vậy, cuộc sống bình lặng luôn là ngắn ngủi, chúng ta luôn đang tứ xứ bôn ba."
"Lần này đã không ngắn rồi."
Lý Uyển Ninh nắm lấy tay hắn, lắc đầu cười, nói, "Nếu như chúng ta có thể sống sót trở về, về sau hẳn đều có thể qua những ngày tháng an sinh."
Tịnh Tâm nhìn nàng, nhìn những đường nét quen thuộc từ lâu của nàng, nhìn vị nữ tử làm bạn cùng chính mình mấy trăm năm này.
"Hy vọng là vậy."
Hắn nói.
…
Lại qua một đoạn thời gian không dài không ngắn.
Năm nay, Trần Giang hai mươi tám tuổi.
Cuối xuân.
Hoa cỏ trồng trong tự nở đúng lúc rộ, từng chuỗi từng chuỗi hoa trắng rủ trên đầu cành, gió vừa thổi, rụng đầy mặt đất.
Trần Giang cầm chổi, trong sân chậm rãi quét dọn, mấy con mèo lười nhác liền úp sấp dưới mái hiên phơi nắng, thỉnh thoảng nâng mắt nhìn hắn một cái, lại lười nhác nhắm mắt lại.
Những năm nay, hương khách trong tự ít đi rất nhiều.
Chiến sự biên quan một đợt tiếp một đợt, không ít quốc gia thấy vương triều Đại Lâm nay đã gầy yếu, thường đến biên quan đánh thu phong.
Thuế má triều đình tăng thu một năm nặng hơn một năm, bách tính ngay cả cơm đều sắp ăn không nổi rồi, đâu còn tiền nhàn rỗi tới dâng hương.
Trần Giang quét xong viện tử, đang muốn đi tháp đá, lại nghe thấy ngoài cửa tự truyền tới một trận tiếng vó ngựa.
Hắn ngẩng đầu lên, nhìn thấy một trung niên nam nhân xuống ngựa trước cửa tự.
Nam nhân mặt mày gầy gò, mặc áo vải thường phục cũ kỹ, giữa lông mày mang theo sự trầm ổn đặc hữu của người ở lâu quan trường.
Y từ trên ngựa xuống, đứng ở cửa tự, ngẩng đầu nhìn tấm hoành phi viết chữ "Thanh Đăng Tự" kia, nhìn một hồi lâu.
Trần Giang nắm chổi, nhìn y, thần sắc nghi hoặc.
Không biết vì cái gì, nam nhân này mang đến cho hắn một loại cảm giác quen thuộc mạc danh.
Lúc này, nam nhân trung niên cũng nhìn hướng hắn, hai người đối thị.
"… Có phải là Tịnh Trần tiểu sư phụ?"
Chưa đợi Trần Giang mở miệng, y bỗng nhiên hỏi.
Trần Giang ngẩn người một cái.
Hắn năm nay đã hai mươi tám tuổi rồi, còn có thể gọi hắn tiểu sư phụ, dường như cũng chỉ có…
"Chu… Chu thí chủ?"
Hắn có chút không chắc chắn hỏi.
Trung niên nam nhân nghe vậy, trên mặt lộ ra nụ cười, nụ cười đó mang theo sự ung dung như trút được gánh nặng, còn có vài phần cảm khái không nói ra được.
"Mười chín năm rồi."
Y sải bước tiến vào cửa tự, đi đến trước mặt Trần Giang, đánh giá hắn từ trên xuống dưới, "Tiểu sư phụ đã lớn chừng này rồi, ta suýt chút nữa không nhận ra."
"Chu thí chủ cũng…"
Trần Giang nhìn y, tâm tình cũng có chút kích động, nhất thời không biết nên nói gì.
Khuôn mặt trước mắt này, mặc dù già nua hơn rất nhiều so với trong trí nhớ, khóe mắt thêm nếp nhăn, thái dương sinh tóc bạc, nhưng đường nét giữa lông mày, vẫn có thể nhìn ra hình bóng năm đó.
Chỉ là thư sinh trẻ tuổi mặc kiện thanh sam bằng vải giặt đến bạc màu, mang theo chút thiếu niên ý khí, nói muốn "Vì vạn thế khai thái bình" năm đó, nay đã là nam nhân trung niên với bộ dáng tang thương rồi.
Hơn nữa nhìn qua lại càng gầy yếu hơn nam nhân trung niên bình thường nhiều.
Bất quá, duy nhất tương tự lúc thiếu niên, là đôi mắt đó —— mặc dù nhiều hơn rất nhiều sự lắng đọng của tháng năm, nhưng vẫn như cũ trong trẻo.
"Ta cũng già rồi, đúng không?"
Chu Tế Dân cười tiếp lời, sờ sờ thái dương của mình, "Tóc bạc đều có rất nhiều rồi."
"Nói gì vậy. Thí chủ đang độ tuổi đương tráng niên đó."
Cách biệt gần hai mươi năm, trùng phùng với cố nhân, tâm tình Trần Giang tương đối không tệ, buông chổi xuống, dẫn Chu Tế Dân đi vào trong tự.
Hai người ở trước bàn đá trong đình viện ngồi xuống. Ánh nắng xuyên thấu qua cành lá của cây già, chiếu rọi trên người bọn họ vầng sáng loang lổ.
Chu Tế Dân nhìn quanh tứ phía, khẽ giọng nói: "Vẫn là dáng vẻ cũ. Giống hệt lúc năm đó ta tới lần đầu."
"Thí chủ không phải làm Tri phủ ở Giang Nam sao? Sao đột nhiên trở về rồi, chào hỏi cũng không đánh một tiếng?"
Trần Giang rót cho y chén nước, hiếu kỳ hỏi.
Chu Tế Dân nhận lấy chén nước đó, nâng ở trong tay, lại không có uống.
Y nhìn nước trong vắt trong chén, trầm mặc một lúc, mới chậm rãi mở miệng: "Đương triều Tể tướng, muốn biến pháp. Ông ấy cần một người tín nhiệm được giúp đỡ, chọn trúng ta, đem ta điều tới kinh thành."
Ngập ngừng một lát, y lại cười lắc đầu, "Vốn dĩ nghĩ viết thư cho tiểu sư phụ báo cáo một tiếng, nhưng nhân vì tuyến đường vừa vặn đi qua Cẩm Châu thành, liền nghĩ bớt đi phiền toái viết thư, trực tiếp qua đây nhìn xem."
"Thì ra là vậy…"
Trần Giang giật mình.
"Biến pháp, là biến loại pháp gì?"
Hắn lại hiếu kỳ hỏi.
"Quân điền, giảm thuế, chỉnh sức lại trị[note101234]…"
Chu Tế Dân cười cười, "Toàn là những chuyện đắc tội người."
Trần Giang an tĩnh lắng nghe.
Chu Tế Dân ngẩng đầu lên, nhìn cây già trên đỉnh đầu kia, khẽ tiếng nói: "Tiểu sư phụ, ta làm quan bao nhiêu năm như vậy, gặp được quá nhiều rồi.
"Hào cường thâu tóm, bách tính mất đất; tư lại bóc lột, dân chúng lầm than; các nơi khởi nghĩa không dứt, quốc khố trống rỗng, triều đình lại còn đang tăng thu thuế má —— thuế má này đè lên đầu ai? Còn không phải là những bách tính vốn dĩ sống không nổi nữa đó sao."
Y đem nước trong chén uống một hơi cạn sạch, khựng lại, thanh âm trầm thấp xuống: "Ta muốn làm việc, nhưng mỗi đi một bước, đều giống như giẫm trên lưỡi đao. Những cường hào đại hộ kia, người nào sau lưng không có người? Những tham quan ô lại kia, kẻ nào không phải bàn căn thác tiết?" [note101235]
Trần Giang châm thêm nước cho y, hỏi: "Chu thí chủ lần này vào kinh, là muốn giúp Tể tướng làm những chuyện này?"
"Đúng."
Chu Tế Dân nhỏ giọng nói, "Người sáng mắt đều có thể nhìn ra, vương triều lúc này, vô số trầm kha túc tật[note101236], đã là tích trọng nan phản[note101237]. Lại không biến pháp, vương triều Đại Lâm liền muốn tiêu tùng rồi.
"Đương kim Tể tướng là một người có phách lực, ông ấy muốn làm, là chuyện chân chính có thể cứu thiên hạ này."
Trần Giang nghe, trong lòng cuộn trào một cỗ cảm xúc phức tạp.
"Chu thí chủ lần này tới, không chỉ là đi ngang qua nhìn xem đơn giản vậy chứ?"
Trần Giang trầm mặc một lúc, bỗng nhiên hỏi.
Chu Tế Dân ngẩn người một cái, lập tức khổ sáp gật gật đầu: "Tiểu sư phụ vẫn nhạy bén như vậy."
Y đặt chén trà trong tay xuống, ngửa đầu nhìn cây già đó, khẽ giọng nói: "Kỳ thực… chuyến này ta qua đây, mục đích chủ yếu là, cáo biệt."
"Cáo biệt?"
Trong lòng Trần Giang thắt lại.
"Biến pháp hung hiểm, tiểu sư phụ hẳn có thể hiểu."
Thanh âm của Chu Tế Dân rất bình tĩnh, tựa như đang nói một chuyện không liên quan tới mình, "Tể tướng đại nhân đã nhận được vô số lần uy hiếp. Ta chuyến này vào kinh, cũng không biết có thể sống sót trở về hay không."
"Vậy vì cớ gì còn muốn đi?"
Trần Giang nhịn không được hỏi.
Chu Tế Dân quay đầu lại, nhìn hắn, bỗng nhiên bật cười.
Trong nụ cười đó, có thứ Trần Giang quen thuộc —— giống hệt thứ lúc thư sinh trẻ tuổi đứng ở cửa tự mười chín năm trước, nói muốn "Vì vạn thế khai thái bình".
"Bởi vì chung quy phải có người đi làm."
Y nói, "Phật môn các người không phải có câu nói, ta không vào địa ngục, ai vào địa ngục sao?"
Trần Giang há há mồm, muốn nói cái gì, lại không biết nên nói thế nào.
"Tiểu sư phụ, ngươi năm đó đối với ta nói, 'Buông tay đi làm đi'. Ta lần đi làm này, chính là mười chín năm."
Chu Tế Dân đứng dậy, đi đến dưới cây già kia, vươn tay vuốt ve lớp vỏ cây thô ráp, "Mười chín năm qua, ta từng làm chuyện tốt, cũng từng làm chuyện xấu, càng làm qua rất nhiều chuyện thân bất do kỷ.
"Ta cứu qua một chút người, cũng làm hại qua một chút người. Có khi là vì giữ lại nhiều bách tính hơn, có khi… là vì tự bảo vệ mình.
"Có những chuyện cho tới nay nhớ tới, vẫn cảm thấy thẹn trong lòng. Nhưng là…"
Y đi về trước bàn đá, một lần nữa ngồi xuống, vươn tay, nhẹ gõ vào tâm khẩu mình, "Sơ tâm của ta, từ đầu đến cuối không đổi. Ta không uổng với cái tên phụ thân lấy cho ta."
Tế Dân.
Cứu tế bách tính.
Trần Giang nhìn nam nhân trung niên trước mắt này, nhìn tóc bạc nơi thái dương y, nếp nhăn nơi khóe mắt, còn có đôi mắt vẫn như cũ trong trẻo đó.
Hắn bỗng nhiên nhớ tới rất nhiều năm trước, lời Ngu Phi Dạ từng nói.
—— "Làm người tốt, là cần phải trả giá đắt. Ở thế đạo như thế này, người tốt rất khó có kết cục gì tốt."
"Chu thí chủ…"
Thanh âm Trần Giang có chút sáp.
Chu Tế Dân lại xua tay, cười nói: "Tiểu sư phụ hà tất vì ta lo âu. Con đường này là tự ta chọn, đi thông hay không đi thông, có đi đến đầu cuối hay không, đều là mạng của ta."
Y từ trong ngực lấy ra một cái bao phục nhỏ, đặt trên bàn đá: "Đây là một chút đồ những năm nay ta tích cóp được. Không phải thứ đáng tiền gì, nhưng đều là thổ sản các nơi. Vốn nghĩ nhờ người đưa tới, nếu đã đích thân tới rồi, liền tự tay giao cho tiểu sư phụ."
Trần Giang nhận lấy bọc hành trang.
"Ngoài ra…"
Chu Tế Dân ngập ngừng, lại từ trong tay áo lấy ra một phong thư, đưa cho hắn, "Nếu như lần này ta vào kinh, xảy ra sự cố ngoài ý muốn gì, phiền xin tiểu sư phụ đem phong thư này chuyển giao cho lão mẫu ở quê của ta, ta đem bà an bài đến thôn quê Cẩm Châu thành. Cả đời ta chưa từng thành hôn, bà là người thân duy nhất của ta."
Trần Giang nhận lấy phong thư đó, chỉ cảm thấy trong tay trĩu nặng, giống như đè nặng một ngọn núi.
"Chu thí chủ…"
"Tiểu sư phụ hà tất nói những lời an ủi kia."
Chu Tế Dân cười ngắt lời hắn, "Mười chín năm này của ta, lời gì đều nghe qua rồi. Lời dễ nghe, lời không dễ nghe, lời thật lòng, lời dối trá… từ sớm đã nghe đủ rồi."
Y đứng dậy, chỉnh đốn lại y bào: "Được rồi, thời điểm không sớm nữa, ta nên đi thôi."
"Nhanh như vậy sao?"
Trần Giang cũng theo đó đứng lên.
"Ừm, còn phải vội vàng lên đường."
Chu Tế Dân hướng Trần Giang chắp tay, "Tiểu sư phụ, lần này từ biệt, không biết có thể lại gặp hay không. Bảo trọng."
"Bảo trọng."
Trần Giang cũng trịnh trọng hướng y hành một lễ.
Cáo biệt xong xuôi, Chu Tế Dân quay người, hướng bên ngoài cửa tự đi tới.
Đến lúc bước đến cửa, y bỗng nhiên dừng bước, quay đầu lại.
Ánh nắng từ sau lưng chiếu rọi vào, rớt trên người y, mạ trên quanh người y một lớp ánh sáng vàng nhạt.
"Tịnh Trần sư phụ."
"Hửm?"
"Năm đó lần đầu tiên ta gặp ngươi ở Cẩm Châu thành, ngươi nói, ta nhất định có thể làm một vị quan tốt."
Y cười lên, trong nụ cười đó, có sự thanh thản, có sự kiên định, còn có thứ gì đó nói không rõ đạo không rõ.
"Ta nghĩ, ta hẳn là làm được rồi."
Nói xong, y xoay người, bước lớn rời đi.
Trần Giang đưa mắt nhìn y lên ngựa.
Tiếng vó ngựa xa dần, cuối cùng tiêu thất trong quang ảnh xế chiều.
Y rõ ràng đã là quan lớn rồi, Tri phủ một châu, Chính tứ phẩm, vị cao quyền trọng.
Vô luận đi đến chỗ nào, hẳn là đều sẽ có không ít tùy tùng, cũng sẽ có quyền quý tranh nhau ủng hộ.
Nhưng y không có.
Y cứ như vậy, mặc một thân vải thô thường phục cũ kỹ, một thân một mình cưỡi ngựa tới, nói vài câu, để lại chút đồ vật, lại cưỡi ngựa rời đi.
Toàn bộ quá trình bất quá khoảng mười mấy phút.
Trần Giang đứng ở cửa tự, nhìn hướng phương hướng đạo thân ảnh kia biến mất, đứng thật lâu thật lâu.
