Chủ thớt mới tuyển được thằng nole editor mới nên từ chương này văn phong hơi khác so với những bản trước.
Ý tưởng cốt lõi đã nảy ra, giờ là lúc hoàn thiện những chi tiết cụ thể cho kế hoạch kinh doanh.
Tôi dẫn Lưu Bang rời khỏi khu chợ, rảo bước về phía con suối ngoại ô Bái Huyện — nơi những người phụ nữ trong vùng thường tụ tập cùng nhau giặt giũ.
“Thế tóm lại là nàng định làm gì nào?”
Đằng xa đã vẳng lại tiếng nước suối róc rách, Lưu Bang rốt cuộc cũng cất tiếng hỏi.
Tôi chẳng buồn dừng bước, chỉ khẽ nghiêng đầu nhìn chàng.
“Theo đại nhân, khi làm ra một món đồ, thứ gì quan trọng ngang ngửa với nguyên liệu?”
“Ngang với nguyên liệu ư… Tay nghề à?”
“Gần đúng rồi ạ. Nhưng đáp án chính xác là ‘sức lao động’ cơ.”
“Sức lao động à….”
Lưu Bang vuốt cằm, khẽ gật gù.
“Quả đúng thật. Không có người làm thì chẳng nên cơm cháo gì.”
“Đúng vậy ạ. Chi phí nhân công càng rẻ thì giá thành phẩm cuối cùng càng hạ. Hơn nữa, khác với giá nguyên liệu vốn có mức sàn cố định, chi phí nhân công lại có thể cắt giảm linh hoạt theo ý muốn.”
“Cũng phải. Tiền công vốn dĩ là thứ co kéo được mà.”
Nét mặt Lưu Bang bỗng trở nên hơi kỳ quặc.
“Nói cách khác, Trĩ nhi nàng định bóc lột người ta chứ gì.”
Giọng điệu chàng nghe có chút gượng gạo, không tán thành.
Cứ như thể trong mắt chàng, tôi là một tên địa chủ tàn ác không có giọt máu tình người vậy.
“Đâu phải thế đâu ạ.”
Tôi dứt khoát lắc đầu.
Vốn dĩ tôi là một thị dân thế kỷ 21, người thấu hiểu đến tận xương tủy giá trị thiêng liêng của chế độ làm việc 52 giờ mỗi tuần và mức lương tối thiểu cơ mà.
Tôi hất cằm về phía những người phụ nữ đang vừa làm vừa rôm rả trò chuyện đằng xa.
“Thứ thiếp nhắm tới chính là sức lao động của ‘nữ nhân’.”
“Nữ nhân ư?”
“Vâng, nói chính xác hơn là tổ chức lại nguồn lao động nhàn rỗi đang phân tán tại từng mái nhà và bị lãng phí của họ.”
Chế độ tiền đại.
Đóa hoa rực rỡ của thời kỳ tư bản sơ khai, phương thức sản xuất hiệu quả bậc nhất trước thềm Cách mạng Công nghiệp.
Tôi cung cấp nguyên liệu thô và vốn liếng, phụ nữ thôn quê gia công ngay tại nhà, sau đó tôi sẽ trực tiếp thu mua thành phẩm rồi đem bán ra chợ.
Một hệ thống cung ứng trực tiếp tinh gọn, không cho bất kỳ kẻ trung gian nào có cơ hội nhúng tay vào.
“Tổ chức lại ư…”
Lưu Bang trầm ngâm một lát rồi búng tay đánh tách.
“Chắc là dệt vải, may vá, hay bện giày rơm chứ gì.”
“Đúng vậy ạ. Đó là thương mại hóa ‘lao động trong gia đình’.”
Với mô hình này, họ sẽ chẳng bị ràng buộc bởi những định kiến trói buộc nữ giới, mà ta cũng chẳng cần tốn công dạy dỗ kỹ thuật làm gì. Bởi đó vốn là những công việc thường nhật mà họ nhắm mắt cũng làm ro ro.
Thứ tôi cần chỉ là ‘tổ chức’ và ‘kiểm soát chất lượng’.
Mà đó lại chính là sở trường của một chuyên viên năm năm kinh nghiệm như tôi.
Tôi thò tay vào vạt áo, rút ra cuộn dây thừng đã mua trên đường ban nãy.
“À, mua ở cái sạp nàng đứng buôn chuyện hồi lâu ban nãy chứ gì.”
Lưu Bang lập tức nhận ra.
Tôi khẽ gật đầu, cất lời.
“Chủ quán bảo sợi thừng dài cỡ này có giá khoảng từ một đến ba tiền. Lượng bán ra mỗi ngày dao động thất thường, từ một hai sợi cho đến cả chục sợi.”
Một trượng thừng (khoảng 2,4 mét) giá một tiền.
Nếu tính bình quân mỗi ngày bán được năm sợi thì thu về năm tiền.
Trong khi đó, nguyên liệu để bện thừng như cây gai dầu hay rơm rạ thì ở chốn thôn quê hầu như có thể kiếm được chẳng tốn một xu.
“Trước hết, chúng ta sẽ thu mua trực tiếp nguyên liệu từ các vùng nông thôn. Không qua tay thương lái trung gian, chi phí sẽ giảm xuống mức tối đa.”
“Để Hạ Hầu Anh đánh xe đi gom là chuẩn bài.”
“Vâng, chính là như vậy ạ.”
Tôi khẽ mỉm cười, tiếp lời.
“Tiếp theo, chúng ta phân phát số nguyên liệu ấy cho các phụ nữ để họ bện thừng tại nhà. Thù lao sẽ trả theo sản lượng, làm bao nhiêu hưởng bấy nhiêu.”
“Rồi thu gom số dây thừng ấy lại đem ra chợ bán chứ gì.”
“Vâng. Nhưng không phải bán lẻ, mà là đổ buôn cho các tiểu thương hiện có. Thời gian là vàng là bạc, thiếp không thể vì kiếm thêm dăm ba đồng cắc lẻ mà ngồi cả ngày trên nền đất bẩn được.”
Mấy cái ứng dụng giao đồ ăn này nọ có tự mình chiên gà bao giờ đâu? Bọn họ chỉ cung cấp nền tảng thôi mà.
Bán nhiều lời ít. Thu lãi mỏng nhưng bán số lượng lớn và quay vòng vốn thật nhanh, đó mới là bí quyết sống còn của ngành phân phối lưu thông.
“Tất nhiên, dây thừng thu về từ các thợ gia công sẽ do chính tay thiếp kiểm định chất lượng trước khi tung ra thị trường. Độ dày, chiều dài, độ bền… thiết lập nên một quy chuẩn thống nhất để gieo vào lòng khách hàng niềm tin sắt đá rằng: ‘Hàng của thương hội họ Lã tuyệt đối đáng tin cậy’.”
Như tôi đã nghe từ người bán vải ban nãy, khái niệm kiểm soát chất lượng ở thời đại này cực kỳ mờ nhạt.
Lỡ tay làm hỏng thì bán rẻ, khéo tay làm đẹp thì hét giá cao, hoàn toàn tùy tiện và hỗn loạn.
Chỉ cần bỏ chút công sức để tiêu chuẩn hóa sản phẩm, bấy nhiêu thôi cũng đủ để bỏ xa đối thủ cạnh tranh rồi.
“Khi đã tích lũy đủ uy tín, chúng ta sẽ từng bước mở rộng quy mô. Đan rổ rá, dệt chiếu rơm, bện giày rơm, đan đệm cói… hễ là thứ phụ nữ có thể làm được thì lĩnh vực kinh doanh là vô tận.”
“Ra là vậy…”
Dù câu chuyện có phần phức tạp, nhưng may thay Lưu Bang dường như vẫn nắm bắt rất tốt, chàng khẽ gật gù liên hồi.
“Trĩ nhi, nàng quả thực là…”, Lưu Bang nhìn tôi bằng ánh mắt đầy thán phục, rồi chợt nhớ ra điều gì đó bèn cất tiếng hỏi.
“Nhưng muốn làm được thế thì trước tiên phải lôi kéo được đám phụ nữ đã chứ?”
“Vâng. Cho nên ngay bây giờ thiếp sẽ cho đại nhân thấy cách làm.”
Tôi móc từ túi tiền trong ngực áo ra một nắm tiền đồng, lắc nhẹ tạo nên tiếng leng keng lách cách.
Lúc này đang là mùa nông nhàn, đàn ông trai tráng trong làng hầu hết đều bị điều đi làm phu dịch vắng nhà.
Bên bờ suối, vô số phụ nữ đang tụ tập giặt giũ, vừa chuyện trò rôm rả để giết thời gian.
Và trong số đó, chắc chắn có những người đang ngồi trên những tảng đá lớn, đôi tay thoăn thoắt không ngừng đan bện thứ gì đó.
Tôi cất bước tiến lại gần những người phụ nữ đang bện giày rơm.
Tuy chỉ là loại giày rơm bình thường, nhưng đôi tay họ lại thuần thục, nhịp nhàng tựa như máy móc.
“Xin làm phiền một chút ạ.”
Tôi nở nụ cười rạng rỡ, cất tiếng bắt chuyện.
“Đôi giày rơm này các thím có bán không ạ?”
Mọi ánh mắt lập tức đổ dồn về phía tôi.
Sự xuất hiện của một thiếu phụ trẻ tuổi trong bộ gấm vóc tươm tất khiến không khí ồn ào nơi bến giặt bỗng chốc lắng xuống.
“Bán á? Đâu có, cái này chúng tôi bện để người nhà đi đấy chứ.”
“Vậy ngộ nhỡ có người muốn mua thì các thím có bán không ạ?”
“Bán chác gì ngữ này. Thứ xấu xí thô kệch này thì ai mà thèm mua, ra chợ giày rơm vứt đầy ra đấy.”
“Tôi sẽ mua.”
“Hả?”
Mắt mấy người phụ nữ trợn tròn kinh ngạc.
Tôi lấy xâu tiền đồng đã chuẩn bị sẵn trong ngực áo ra cho họ xem.
“Một đôi một tiền. Được không?”
“Thật… thật sao…!?”
Mắt ai nấy trố tròn kinh ngạc.
Với những người phụ nữ vừa tiễn chồng đi phu dịch, một nách nuôi con thơ thì từng đồng tiền cắc đều quý như mạng sống.
“Vâng, hoàn toàn là thật ạ. Dù mỗi ngày các thím làm ra mười đôi, tôi cũng sẽ mua trọn cả mười đôi, trả đủ mười tiền.”
Tôi gật đầu rồi rút cuộn dây thừng trong vạt áo ra.
“Tương tự, dây thừng tôi cũng sẽ bao tiêu toàn bộ. Giá cứ hai trượng đổi lấy một tiền.”
“Bao trọn toàn bộ ư…”
Tiếng xì xào bàn tán của các bà các cô bắt đầu lan nhanh như sóng gợn.
Những ánh mắt đan xen giữa hồ nghi, mong chờ và kinh ngạc tột độ.
Ngay sau đó, người phụ nữ bện giày rơm ngước nhìn tôi bằng vẻ mặt không dám tin.
“C-Cô nương… cô đang nói thật đấy chứ? Không phải trêu đùa chúng tôi đấy chứ?”
“Vâng, tôi nói thật lòng đấy ạ.”
Tôi bước lại gần bà ấy.
Nắm lấy đôi bàn tay thô ráp nứt nẻ vì gió thu se lạnh của bà, tôi đặt những đồng tiền còn vương hơi ấm vào lòng bàn tay ấy.
“Tôi là Lã Trĩ, thê tử của Lưu Quý, đình trưởng Tứ Thủy Đình.”
Đoạn, tôi đảo mắt nhìn quanh, cất cao giọng để tất cả những người phụ nữ đang có mặt tại bến giặt đều nghe rõ.
“Tôi muốn dùng giá cả xứng đáng để mua lại tay nghề khéo léo tuyệt vời của mọi người.”
※※
Sau đó, tôi ngồi xổm xuống cạnh các thôn phụ, thân tình trò chuyện đủ thứ chuyện.
Họ thường quen làm những món đồ gì, mỗi ngày có thể dành ra bao nhiêu thời gian để bện rơm.
Mấy người phụ nữ lúc đầu còn e dè nghi ngại, nhưng khi tôi thực sự nhận lấy cuộn dây thừng rồi đếm từng đồng tiền trao tận tay họ, thái độ của họ đã quay ngoắt một trăm tám mươi độ.
Đối với họ, cảm giác an tâm từ bốn chữ ‘bao tiêu toàn bộ’ còn có sức cám dỗ mạnh mẽ hơn bất kỳ lời đường mật nào.
‘Hẳn đây là lần đầu tiên họ nhận ra công việc nội trợ nhằm mục đích sinh tồn cũng có thể biến thành tiền.’
Cũng dễ hiểu thôi, ở thời đại này, phụ nữ bước chân ra khỏi ngưỡng cửa để tham gia hoạt động kinh tế gần như là chuyện không tưởng.
Một thế giới mà việc phụ nữ tự tay đan giày rơm để tằn tiện chi phí sinh hoạt thậm chí còn chẳng được coi là một thứ ‘lao động’.
“Trĩ nhi à.”
Trên đường trở về nhà, ngược hướng ánh hoàng hôn nhuộm đỏ chân trời, Lưu Bang cất tiếng gọi tôi.
“Vâng, đại nhân.”
Quay đầu lại, đập vào mắt tôi là gương mặt Lưu Bang đang mỉm cười dịu dàng.
“Nàng quả thực là một nữ nhân phi thường.”
Một câu nói mà dạo gần đây tôi đã nghe tới cả ngàn lần.
Thấy tôi chỉ im lặng khẽ gật đầu, chàng lại tiếp lời.
“Trĩ nhi, nàng bảo nàng làm việc đó là để kiếm tiền đúng không?”
“Vâng, đại nhân.”
“Nhưng trong mắt ta, ta lại nhìn thấy một điều khác nữa.”
“Điều khác… là gì cơ ạ?”
Tôi thật thà nghiêng đầu thắc mắc. Ngoài tiền ra thì còn thấy được cái gì nữa chứ?
Lưu Bang bật cười khẽ, rồi sán lại gần sát bên tôi.
“Rằng nàng đang muốn giúp đỡ những người phụ nữ trong làng.”
“……Giúp đỡ ư?”
“Phải. Mấy người phụ nữ đó đang lâm vào cảnh ngặt nghèo mà. Chồng con đều bị bắt đi phu dịch, cuộc sống bế tắc trăm bề. Nếu họ có thể bện thừng kiếm được dăm ba đồng cắc, điều đó chắc chắn sẽ là phao cứu sinh rất lớn đối với họ.”
“…….”
Ánh mắt Lưu Bang đầy vẻ chân thành.
“Ta tin là nàng đã tính cả chuyện đó vào rồi mới đưa ra đề nghị ấy. Trĩ nhi nàng quả nhiên vẫn là người có tấm lòng ấm áp.”
Tôi nhất thời không nói nên lời.
Nói thật lòng thì, tôi chưa từng mảy may nghĩ đến cái gọi là chủ nghĩa nhân đạo dù chỉ một gam.
Tôi chỉ đơn thuần tính toán đến lợi nhuận dựa trên logic tư bản chủ nghĩa triệt để mà thôi.
Khai thác nguồn lao động nhàn rỗi giá rẻ, cắt giảm giá thành để tối ưu hóa biên lợi nhuận.
Đó là toàn bộ nội dung trong bản kế hoạch kinh doanh của tôi.
‘Thôi thì, chàng nghĩ vậy cũng chẳng sao.’
Xem chừng Lưu Bang đang ngộ nhận biến tôi thành một vị thánh nữ vẹn toàn không tì vết mất rồi.
‘Cũng chẳng việc gì phải đính chính để tự trừ điểm thiện cảm của mình.’
Tôi làm bộ ngượng ngùng khẽ gật đầu.
“Đại nhân.”
“Hử.”
“Ngày mai xin đại nhân hãy gọi Hạ Hầu đại nhân tới.”
“Được rồi. Định bàn chuyện làm ăn chứ gì?”
“Vâng ạ. Từ ngày mai, mỗi ngày thiếp sẽ cùng huynh ấy đi một vòng quanh các làng lân cận để lôi kéo thêm người làm. Không chỉ dây thừng mà cả giày rơm hay thúng mủng rổ rá thiếp cũng sẽ thu mua hết.”
Ban đầu tôi chỉ định mở đường tiêu thụ bằng dây thừng, nhưng sự nhiệt tình của các chị em lại vượt xa kỳ vọng.
Đằng nào thì nguyên liệu đầu vào cũng tương tự, mạng lưới lưu thông cũng y chang. Nước lên thì thuyền lên, phải chớp lấy thời cơ mà chèo lái chứ.
“Được, ta sẽ làm theo lời nàng.”
Lưu Bang gật đầu rồi lại quay sang nhìn thẳng vào mắt tôi.
Chàng dừng bước, nghiêm mặt hỏi.
“Nhưng ta hỏi nàng một câu này được không?”
“Chuyện gì thế ạ?”
“Trĩ nhi, cớ sao nàng lại phải làm đến mức này? Nếu bảo chỉ để ăn ngon mặc đẹp thôi… thì trông nàng có vẻ quá đỗi bức thiết.”
Trước câu hỏi ấy, tôi khẽ khựng lại.
Để kiếm tiền ư? Đương nhiên là có.
Để nuôi sống cả băng đảng Lưu Bang? Cũng đúng nốt.
Thế nhưng lý do thực sự chôn giấu tận đáy lòng lại là….
“Để sống sót ạ.”
Tôi thành thật đáp lời.
Bởi lẽ Lưu Bang dường như đã đánh hơi thấy điều gì đó.
“Thiếp có linh cảm rằng sắp tới sẽ xảy ra một biến loạn kinh thiên động địa. Một linh cảm chẳng lành rằng thiên hạ sẽ đảo điên, cảnh thái bình hiện tại sẽ tan tành thành từng mảnh vụn.”
“…….”
“Bởi thế, để sống sót qua ngày đó, thiếp nghĩ chúng ta cần phải có thực lực. Tiền của, con người, vật lực… tất cả những thứ cần thiết để bảo vệ người của mình.”
“Biến loạn sao.”
Lưu Bang khẽ lẩm bẩm nhắc lại.
“Đó chỉ là linh cảm vu vơ của một nữ nhân thôi ạ. Nhưng… thiếp vẫn muốn chuẩn bị chu toàn trước mọi sự.”
Lưu Bang im lặng hồi lâu.
Chàng đăm đăm nhìn sâu vào đáy mắt tôi, như muốn đọc thấu tâm can.
Và rồi, mãi một lúc sau.
“Được rồi, ta hiểu rồi.”
Chàng trầm ngâm khẽ gật đầu.
Khẽ nở một nụ cười, chàng đặt bàn tay lên đỉnh đầu tôi.
“Nếu Trĩ nhi nàng đang chuẩn bị cho điều gì đó, ta cũng sẽ chung tay giúp sức. Cần thứ gì, nàng cứ việc cất lời.”
Xoa xoa.
Chàng khẽ vuốt ve mái tóc tôi bằng động tác dịu dàng, nâng niu hệt như đang chạm vào một món đồ gốm sứ quý giá.
Tôi lặng lẽ nhìn chàng trong giây lát, rồi khi cảm nhận một luồng ngứa ngáy kỳ lạ chạy dọc sống lưng, tôi bèn khẽ lách người né tránh.
“Khụ! V-Vậy trên đường về, chúng ta ghé qua sạp thịt của Phàn đại nhân một lát đi ạ. Hôm nay thiếp sẽ làm món thịt đổi bữa cho chàng.”
Dẫu đã tự nhủ xoa đầu thế này thôi thì cứ coi như đồng chí đối tác với nhau mà châm chước bỏ qua, nhưng quả nhiên cảm giác vẫn kỳ cục vô cùng.
Từng này tuổi đầu rồi mà còn bị người ta xoa đầu… cứ thấy ngượng ngạo thế nào ấy.
“Ồ, thật ư?”
May mắn thay, Lưu Bang chẳng hề lộ chút phật ý hay hụt hẫng, gương mặt chàng lập tức rạng rỡ hẳn lên.
“Haha, vậy tiện thể mua luôn vò rượu ngon nhé! Vừa khéo hôm nay cũng tròn ba ngày rồi đấy.”
Dù vừa mới chạm vào chủ đề biến loạn nặng nề, nhưng Lưu Bang đã nhanh chóng lấy lại vẻ hào sảng phóng khoáng quen thuộc.
Chẳng rõ sự thong dong vô lo ấy là do khí độ trời sinh của chàng, hay chỉ là sự săn sóc nhằm làm tôi an lòng.
Tận đáy lòng, tôi khẽ thở phào nhẹ nhõm, khóe môi khẽ nở một nụ cười.
“Chỉ hôm nay thôi đấy ạ. Bắt đầu từ ngày mai chúng ta sẽ bận rộn tối mắt tối mũi cho xem.”
Trên bầu trời cao, ráng chiều mùa thu đang chầm chậm buông xuống.
