Tôi chỉ tay vào bảng hình chữ T vẽ trên nền đất, tiếp tục giải thích.
“Ví dụ, giả sử thu thuế được một trăm thạch gạo. Vậy thì bên trái này sẽ ghi nhận sự gia tăng của tài sản, còn bên phải sẽ ghi lại nguyên nhân của sự gia tăng ấy.”
Tôi nắn nót viết vào bên trái(bên Nợ) là [Gạo 100 thạch], bên phải(bên Có) là [Thu thuế 100 thạch].
“Bây giờ, giả sử chúng ta trích ra ba mươi thạch trong số một trăm thạch gạo này để chi dùng cho quân lương.”
Tôi vạch thêm một đường kẻ mới phía dưới chữ T.
Tương tự như vậy, bên trái là [Chi dùng quân lương 30 thạch], bên phải là [Gạo 30 thạch].
“Như đại nhân thấy đấy, khi tài sản giảm đi ta sẽ ghi vào bên phải, còn nội dung chi dùng vốn là nguyên nhân thì ghi ở bên trái. Như vậy thì….”
“Tổng số của hai bên sẽ luôn luôn bằng nhau.”
Tiêu Hà vừa gật gù vừa chen ngang lời tôi.
Quả không hổ danh là bộ óc kiệt xuất nhất của Lưu Bang. Chỉ qua một ví dụ đơn giản mà ông đã nắm bắt trọn vẹn cơ chế cốt lõi của cuốn sổ sách này.
“Thế nhưng… Cách này liệu có khác biệt gì nhiều so với phương thức cũ chăng? Phải ghi chép tới hai lần, xem chừng lại càng thêm phiền hà rườm rà.”
Song dẫu sao ông vẫn là một con người thời cổ đại, khó tránh khỏi nảy sinh nghi hoặc dưới góc độ ‘hiệu quả’.
Tôi mỉm cười rạng rỡ, như chỉ chờ có thế mà tiếp tục giãi bày.
“Mấu chốt nằm chính ở sự kiểm chứng.”
Tôi lại vạch thêm vài hình chữ T mới trên nền đất.
“Chúng ta sẽ lập sổ sách riêng biệt cho từng hạng mục gạo, quân lương, thu thuế, mua chịu, vân vân… Và mọi giao dịch đều bắt buộc phải được ghi chép đồng thời vào ít nhất hai cuốn sổ trở lên.”
[Sổ gạo - Nợ 100 / Có 30]
[Sổ thu thuế - Nợ 0 / Có 100]
[Sổ quân lương - Nợ 30 / Có 0]
Ba cuốn sổ tượng trưng đã được phác họa ngay ngắn trên mặt đất.
Tôi nhìn thẳng vào mắt Tiêu Hà rồi xòe ba ngón tay.
“Làm theo cách này sẽ mang lại ba lợi ích to lớn.”
Tôi gập ngón tay đầu tiên lại.
“Thứ nhất, có thể lập tức phát hiện ra sai sót. Bởi lẽ tổng bên Nợ và tổng bên Có bắt buộc phải khớp nhau từng li từng tí. Nếu như không khớp? Tức là đã có sơ suất ở đâu đó, hoặc giả….”
“…Hoặc giả có kẻ đã nhúng tay giở trò.”
Ánh mắt Tiêu Hà hoàn toàn biến đổi. Cảm giác như ông đã sớm nhận ra uy lực kinh người của hệ thống này.
Vẫn giữ nụ cười trên môi, tôi gập ngón tay thứ hai.
“Thứ hai, có thể nắm bắt thực trạng tài sản trong chớp mắt chỉ bằng một cái liếc nhìn. Kho thóc còn lại bao nhiêu, nợ nần ra sao, năm nay thu nhập thế nào và chi tiêu hết chừng nào. Chẳng cần nhọc công mở then cửa kho cũng có thể tường tận mọi bề.”
Tôi toan vẽ thêm cả bảng cân đối kế toán cùng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh để thị phạm, nhưng nghĩ lại thấy thái quá ắt bất cập nên kịp dừng lại. Những chi tiết tường tận ấy cứ để bộ óc thông tuệ của Tiêu Hà tự suy diễn ắt sẽ ra.
Thay vào đó, tôi buông cành cây xuống rồi gập ngón tay thứ ba lại.
“Và thứ ba, có thể truy vết toàn bộ lịch sử giao dịch từ trước tới nay. Ngày nào ai đã mua thứ gì với giá bao nhiêu, số tiền ấy được thanh toán vào lúc nào. Mọi dấu vết đều sẽ được xâu chuỗi rành mạch như một thẻ bài đính kèm.”
Dứt lời, một khoảng im lặng trầm mặc bao trùm khắp căn phòng nhỏ hẹp.
Dưới vạt nắng nơi những hạt bụi li ti đang nhảy múa, Tiêu Hà đăm đăm nhìn xuống nền đất như một kẻ mất hồn.
Một hồi lâu sau, ông mới run rẩy cất tiếng.
“Nếu là thế này… Thì bất kỳ kẻ gian manh nào cũng khó lòng qua mắt được.”
Tôi gật đầu.
“Vâng, làm giả sổ sách hai lần khó hơn gấp bội so với một lần. Huống hồ đến lần thứ ba, thứ tư thì coi như hoàn toàn bất khả thi.”
“……Quả nhiên kỳ diệu.”
Tiêu Hà vuốt chòm râu dưới cằm, buông một tiếng thở dài thán phục từ tận đáy lòng.
Ánh mắt ông dường như đã vượt ra khỏi mấy bảng biểu sơ sài trên đất cát, mà đang phác họa nên toàn bộ guồng máy hành chính của cả một huyện.
‘Chắc hẳn ông ta đang có cảm giác như vừa bị sét đánh ngang tai.’
Một hệ thống mới toanh có khả năng kiểm soát và giám sát dòng chảy của tiền bạc một cách tuyệt đối.
Với một nhà hành chính thực thụ như Tiêu Hà, cú sốc này hẳn lại càng chấn động hơn gấp bội.
“Tôi gọi phương thức này là kế toán kép.”
Tôi khép lại màn thị phạm đầu tiên của mình bằng việc giới thiệu tên gọi của ‘người bạn nhỏ cừ khôi’ này.
Phải một hồi lâu sau, Tiêu Hà mới ngẩng đầu lên nhìn tôi.
“Phu nhân.”
“Vâng, thưa đại nhân.”
“Những điều này… Rốt cuộc phu nhân học được từ đâu vậy?”
“…….”
Một câu hỏi sắc lẹm xộc thẳng vào trọng tâm.
Tôi bất giác nuốt nước bọt đánh ực một cái.
Cái cớ phụ thân dạy dỗ có thể lừa được Lưu Bang nhưng tuyệt đối chẳng thể qua mặt được Tiêu Hà. Bởi ông hiểu rõ hơn ai hết rằng Lã Công kỳ thực chỉ là một vị hương hào thôn quê có chút của ăn của để mà thôi.
‘Nhưng nếu lúc này lại buông câu ‘tự dưng nghĩ ra’ thì bao công sức coi như đổ sông đổ biển….’
Tôi trầm ngâm suy tính trong giây lát, rồi khẽ nhếch môi nở một nụ cười đầy vẻ huyền bí.
“Chỉ là lúc rỗi rãi nghịch ngợm mấy con số, tôi vô tình ngộ ra đạo lý này mà thôi.”
“Đạo lý ư?”
“Vâng. Hẳn Tiêu đại nhân cũng biết vạn vật trong trời đất này đều do sự hài hòa của âm và dương tạo nên phải không ạ?”
Tôi đưa ngón tay chỉ vào hai bên Nợ và Có.
“Dòng chảy của tiền tài cũng vậy. Có vào ắt có ra, có được ắt có mất. Chỉ khi giữ được thế cân bằng thì vạn sự mới đạt tới cảnh giới hài hòa. Tôi chẳng qua chỉ đem đạo lý của đất trời áp vào những con số mà thôi.”
Thuyết âm dương ngũ hành.
Tôi khéo léo lôi ra một khái niệm triết học mà đám trí thức thời đại này hễ nghe đến là mê mệt.
“Sự hài hòa của âm và dương sao….”
Tiêu Hà ngơ ngẩn nhai đi nhai lại từng lời tôi vừa nói.
Rồi bất chợt, ông bật cười như vừa giác ngộ một chân lý siêu phàm.
“Ha ha… Ha ha ha! Ngộ ra được âm dương ngay trong đạo lý của những con số! Tại hạ thực sự đã được mở mang tầm mắt, xin bái phục phu nhân một bậc.”
Tiêu Hà đứng dậy, cung kính vái chào tôi theo nghi lễ nghiêm trang nhất.
“Vậy, thưa phu nhân. Không biết tại hạ có thể mặt dày thỉnh giáo thêm một câu nữa được chăng?”
Mọi mối hoài nghi dò xét đã hoàn toàn tan biến, chỉ còn lại nét mặt chan chứa niềm hiếu tri thuần túy.
Đôi mắt ông lấp lánh ánh sáng say mê khi tiếp tục đưa ra câu hỏi.
“Nếu không phải bằng tiền mặt mà là hàng đổi hàng, hoặc giả giao dịch bằng cách mua chịu thì phải ghi chép thế nào ạ?”
‘Cắn câu rồi!’
Tôi cặn kẽ tháo gỡ từng nút thắt nghi vấn đang xoay vần trong tâm trí Tiêu Hà.
※※
Thời gian cứ thế lặng lẽ trôi đi không ngừng nghỉ.
Hàng cây thuở tôi mới bước chân về nhà Lưu Bang còn rực rỡ sắc màu, nay đã úa vàng trơ trọi lá, và nơi đầu ngọn gió heo may cũng đã bắt đầu vương vấn chút hơi lạnh của mùa đông.
“Oáp… Nàng ngủ ngon giấc chứ?”
“Vâng, thưa đại nhân. Bữa sáng đã chuẩn bị xong rồi, ngài mau ra rửa ráy rồi vào dùng bữa.”
“Ừ, biết rồi.”
Lưu Bang thì vẫn chứng nào tật nấy.
Sáng dậy muộn, ban ngày la cà lêu lổng ở Tứ Thủy Đình, ban đêm lại túm tụm đàn đúm với đám chiến hữu.
Duy chỉ có lượng rượu nạp vào người là giảm đi trông thấy.
Ba ngày một lần. Lời giao kèo ấy ít nhất trước mắt tôi vẫn được hắn tuân thủ nghiêm ngặt như sắt đá.
‘Chưa kể… Hắn cũng chẳng hề ép uổng chuyện giường chiếu.’
Đây mới là điều khiến tôi ngạc nhiên nhất.
Trong tâm trí tôi bất chợt hiện về những lời Lưu Bang nói mấy hôm trước, khi hắn nằm quay lưng lại ở mép giường đối diện.
[A Trĩ.]
[Có chuyện gì thế đại nhân?]
[Ta không có ý định hối thúc nàng.]
[Hối thúc sao ạ?]
[Chuyện phu thê ấy mà.]
[……À.]
[Đêm tân hôn nàng từng bảo, nàng vẫn chưa chuẩn bị sẵn sàng tâm lý. Ta sẽ chờ. Chờ cho tới khi nàng thực lòng đón nhận ta.]
[……Cớ sao ngài lại phải làm đến mức ấy?]
[Ai mà biết. Bản thân ta cũng chẳng rõ nữa.]
Lưu Bang ngượng ngùng gãi đầu gãi tai.
[Ta cũng thấy chính mình thật lạ lùng. Có một người vợ vừa đẹp lại vừa thông minh thế này ngay trước mắt mà lại có thể nhịn được mãi như thế.]
Lưu Bang nói rồi quay đầu nhìn tôi trong bóng đêm.
Rồi sau đó… Hắn buông ra ‘những lời ấy’, thứ mà đến tận bây giờ từng hơi thở vẫn còn in đậm trong tâm trí tôi.
[Có lẽ là vì… Ta không muốn bị nàng ghét bỏ.]
“……Hà.”
Tôi bất giác buông một tiếng thở dài.
Không muốn bị ghét bỏ, đồng nghĩa với việc hắn sẽ không làm bất cứ điều gì trái với ý nguyện của tôi.
Nỗi lo bị cưỡng ép làm chuyện ấy đã tan thành mây khói, đáng lý ra tôi phải lấy làm mừng rỡ mới phải.
Lẽ ra phải vui mừng khôn xiết, thế nhưng….
‘Hắn đổ mình đứ đừ rồi còn đâu….’
Cảm xúc trong lòng tôi ngổn ngang phức tạp vô cùng. Cái ông chú cả thèm chóng yêu phát rồ này thật là.
Chẳng biết có phải do tâm trạng hay không mà đường kim mũi chỉ thêu thùa cũng bắt đầu xiêu vẹo rối bời, tôi liền tiện tay vứt cây kim đang cầm vào giỏ mây.
Lúc này tôi chỉ muốn tìm thứ gì đó để khuây khỏa tâm trí.
Nhìn Lưu Bang đang vừa lau khuôn mặt ướt nhẹp vừa bước tới gần, tôi quyết định kích nổ quả bom đã ấp ủ suốt mấy ngày qua.
“Đại nhân.”
“Gì thế?”
“Tào thị phu nhân cùng thiếu gia Lưu Phì dạo này vẫn khỏe chứ ạ?”
“…….”
Lưu Bang đứng chết trân ngay tại chỗ.
Hắn ngơ ngác chớp mắt đôi ba cái, rồi trưng ra vẻ mặt gượng gạo ngượng ngùng nhất trần đời.
“……Nàng biết rồi sao?”
“Vâng, tôi có nghe phong thanh lời đồn.”
Kỳ thực là nhờ vốn kiến thức lịch sử, lại thêm được A Tu xác nhận lại nữa.
Lưu Bang lấm lét dò xét sắc mặt tôi một lát rồi buông tiếng thở dài sườn sượt, bờ vai chùng xuống.
“Ừ. Vẫn khỏe cả.”
Hắn như thể buông xuôi mà thật lòng giãi bày.
“Ta đâu cố tình giấu giếm gì nàng. Chỉ sợ nàng phật ý không vui nên mới chưa dám nói thôi.”
Lưu Bang bắt đầu len lén liếc nhìn sắc mặt tôi, con ngươi rung rinh đầy vẻ bất an lo lắng.
Tôi trầm ngâm suy nghĩ một chút.
Quả thực dưới góc nhìn của thời đại này, giữa thê tử chính thất và thiếp thất thường nảy sinh muôn vàn hiềm khích trắc trở.
Nhất là khi dính dáng đến thứ bậc con cái, mai sau rất dễ bùng nổ thành những cuộc huyết chiến tranh giành quyền kế vị một mất một còn.
Chẳng nói đâu xa, ngay chính Lã Hậu sau này cũng biến Thích phu nhân thành nhân trư đấy thôi.
Tuy nhiên…
“Đại nhân.”
“Hử.”
“Lưu Phì thiếu gia là cốt nhục của ngài. Dẫu tôi có gả về đây thì sự thật ấy cũng chẳng bao giờ thay đổi.”
Tôi nhìn thẳng vào mắt Lưu Bang bằng ánh nhìn không chút dao động.
“Tôi muốn gặp hai người họ.”
Lưu Bang trố tròn hai mắt vì kinh ngạc.
“……Nàng nói thật đấy chứ?”
“Vâng, tôi hoàn toàn nghiêm túc.”
Quả thực tôi nói thật lòng.
Xét cho cùng, phải có người phụ nữ khác thì mới ngăn được hiểm họa dục vọng của gã đàn ông này bùng phát rồi nhào tới đè bẹp tôi chứ.
‘Với lại… Thằng nhóc con ấy trông cũng có phần đáng thương.’
Đứa trẻ mới độ sáu bảy tuổi đầu mà phải nơm nớp sợ hãi mẹ kế đến mức lẩn trốn chui lủi.
Tưởng tượng ra cảnh tượng ấy, lòng tôi bỗng thấy đăng đắng xót xa.
Huống hồ Lưu Phì sau này khi nhà Hán dựng cờ lập quốc sẽ là nhân vật được phong làm Tề vương.
Gây dựng mối quan hệ tốt đẹp với thằng bé chắc chắn sẽ trở thành một chỗ dựa chính trị vô cùng vững chắc cho tôi mai sau.
Lưu Bang lấm lét dò xét nét mặt tôi một hồi, rồi ngập ngừng thanh minh như để tự bào chữa.
“À, ta nói trước để phòng xa thôi, chứ A Thiền… Ý ta là Tào thị, ta với nàng ta đã dứt khoát sòng phẳng rồi. Nàng ta cũng bằng lòng chấp nhận chuyện đó.”
A Thiền. Vậy ra tên của Tào thị là Tào Thiền sao?
Tôi điềm tĩnh gật đầu, nhìn hắn đáp.
“Vâng, tôi hiểu. Nhưng dẫu vậy cũng đâu thể cắt đứt tình máu mủ ruột rà được.”
“Không, ta đâu có bảo là bỏ rơi A Phì…. Hừm….”
Lưu Bang lầm bầm vài câu trong miệng rồi buông một tiếng thở dài nặng nhọc.
“Được rồi.”
Hắn ủ rũ gật đầu.
“Hôm nào ta sẽ dẫn thằng bé sang. Cùng nhau ăn một bữa cơm.”
“Đa tạ đại nhân.”
“……Nàng thực sự không giận đấy chứ?”
“Cớ gì tôi phải nổi giận cơ chứ?”
“Nữ nhân bình thường ai mà chẳng chướng mắt con riêng của thiếp thất.”
“Bởi vì tôi không phải là người phụ nữ tầm thường.”
“……Ừ, ngẫm lại cũng đúng thật.”
Lưu Bang cười khổ một tiếng rồi ngồi thụp xuống mép chõng.
Tôi nhìn hắn một lát rồi bất giác hướng mắt lên phía xà nhà.
‘Tào thị sao….’
Mình nên đối đãi với người phụ nữ ấy thế nào đây?
Những ghi chép về Tào thị trong sử sách vô cùng ít ỏi.
Ấy nhưng nhìn vào việc con trai trưởng ngoài giá thú Lưu Phì mai sau được phong vương, đủ thấy Lưu Bang đã từng yêu chiều và trân trọng nàng ta đến nhường nào.
Huống hồ nàng ta không hề phải chịu kết cục thảm khốc như Thích phu nhân, chứng tỏ mối quan hệ giữa nàng ta và Lã Hậu cũng chẳng đến nỗi quá gay gắt thù hằn.
‘Dĩ nhiên, nói thế không có nghĩa là hai bên sẽ hòa thuận êm đẹp ngay được.’
Ngược lại, phía bên kia đơn phương thù ghét tôi là chuyện hoàn toàn có thể xảy ra.
Bởi dưới góc nhìn của nàng ta, tôi chẳng khác nào kẻ từ đâu nhảy bổ vào nẫng tay trên người đàn ông của mình.
‘Đâu phải mình ham hố gì cuộc hôn nhân này đâu chứ….’
Dẫu sao đi nữa, có một điều chắc chắn là chưa gặp mặt thì chưa thể biết trước được điều gì.
Ba mươi năm cuộc đời ế chỏng ế chơ.
Đối phó với đàn bà con gái tôi còn kém tự tin hơn cả việc thuần phục Phàn Khoái, nhưng dẫu sao đây cũng là một nhiệm vụ sớm muộn gì cũng phải giải quyết dứt điểm.
“A Trĩ ơi, đói bụng rồi. Cho ta ăn cơm đi.”
“Vâng, tôi mang ra ngay đây.”
Một người tình cũ và một đứa nhóc con đang sợ sệt co rúm.
Đôi tay múc từng muôi cháo trắng bợt nhạt nhẽo vào bát, nhưng trong đầu tôi, hàng loạt kịch bản ứng phó đã bắt đầu xoay chuyển không ngừng nghỉ.
