Phóng tầm mắt nhìn khắp lượt, cái chái nhà con con này chỉ vỏn vẹn một chiếc giường tre ọp ẹp kê sát vách.
Dưới gầm giường nhét hai cái chậu gỗ cũ kỹ, bên trên mặt giường là manh chiếu rách cùng chăn màn chắp vá chằng chịt các mảnh vải vụn.
Hai cô gái đã đến tuổi trưởng thành cùng hai đứa bé chưa lớn, ban đêm bốn con người phải nằm chen chúc ngang giường, thậm chí phải co quắp cả chân tay lại mới có thể nằm vừa trên chiếc giường tre bé tí teo ấy.
Thế nhưng dù có tồi tàn đến mức này, nhà họ Triệu vẫn còn đỡ hơn khối gia đình khác trong làng phải chịu cảnh nam nữ ngủ lẫn lộn chung một phòng.
Ít nhất thì cái chái nhà trông như sắp sụp đổ này cũng che chắn, bảo vệ được chút tôn nghiêm và sự riêng tư ít ỏi đến đáng thương của cánh con gái bọn họ.
Nhìn chiếc giường bị lục tung rối bời và chiếc chậu gỗ dưới gầm bị đá lật nghiêng sang một bên, Triệu Ngọc Tú mím chặt môi, bước lại gần dọn dẹp phẳng phiu lại chăn chiếu, rồi xếp lại chiếc chậu gỗ vào vị trí cũ.
Chiếc gối nhồi rơm của cô bé đã bị rạch toạc xới tung lên thành một đống rơm rác bầy hầy không nỡ nhìn.
Triệu Ngọc Tú thừa hiểu người mẹ đẻ Lý Hiểu Nga vừa rồi xông vào đây nhằm mục đích gì.
Cô bé đã sớm đoán được số tiền ấy chắc chắn sẽ bị cặp mắt hau háu của mẹ mình dòm ngó tới.
Thiếu nữ gầy gò mảnh khảnh dọn dẹp ngăn nắp lại đồ đạc trong phòng, sau đó quay gót bước ra ngoài, đi thẳng về phía chuồng gà nằm khuất sau góc ngoặt của gian bếp.
Cô bé ngồi thụp xuống chuồng gà vờ như đang nhặt trứng, bàn tay khẳng khiu khô đét luồn xuống lớp rơm lót dưới đáy ổ gà s* s**ng một hồi, rồi rút ra một bọc vải nhỏ xíu trông chẳng có gì nổi bật.
Mở bọc vải ra, bóc lớp giấy vụn ngoài cùng, bên trong lộ ra những tờ tiền lẻ hai tệ được vuốt phẳng phiu, xếp ngay ngắn từng nếp gấp.
Hai đồng bạc này có thể coi là món tài sản đầu tiên trên danh nghĩa thực sự thuộc về riêng một mình Triệu Ngọc Tú trong suốt cuộc đời từ trước đến nay.
Kể từ ngày cầm được hai đồng bạc này trong tay, hai ngày qua trong lòng cô bé luôn nung nấu một ý nghĩ cháy bỏng.
Nhưng cô bé biết rõ, đó là chuyện hoàn toàn hão huyền, không thể nào xảy ra.
Đứa em họ Triệu Ngọc San bằng tuổi mình sở dĩ vẫn được tiếp tục cắp sách đến trường học chữ, là nhờ chú bảy thím bảy hết lời van xin, lạy lục bà nội mới có được cơ hội ấy.
Còn Triệu Nguyên Song và Lý Hiểu Nga thì chỉ mong sao cô bé nghỉ học càng sớm càng tốt, để ở nhà cắm mặt làm việc phụ giúp gia đình, rồi mau chóng gả bán đi kiếm một khoản tiền sính lễ về cho bọn họ.
Lần trước, cô bé đã vô tình nghe lén được cuộc trò chuyện giữa Lý Hiểu Nga và bà mối già trong làng, mẹ cô ta đòi nhà người ta hẳn một trăm tệ tiền sính lễ, mà số tiền cưới này nhất quyết không chịu nộp cho bà nội, đòi phải đút túi riêng.
Lúc ấy, cô bé đã thu mình thành một cục, nấp sau góc tường nghe mẹ đẻ Lý Hiểu Nga cùng bà mối già kỳ kèo ngã giá từng đồng bạc như bán một món hàng, giữa trưa nắng gắt chang chang như đổ lửa mà cả người cô bé run lên bần bật như rơi vào hầm băng.
Ngay vào giờ phút này, khi nhớ lại toàn bộ những lời lẽ cay độc nghe được hôm đó, Triệu Ngọc Tú vẫn không kìm nổi cảm giác ớn lạnh thấu tận tâm can.
Lý Hiểu Nga chắc chắn sẽ không bao giờ chịu buông tha cho hai đồng bạc đang nằm trong tay cô bé đâu.
-
Kỳ Hồng Đậu hôm nay lục lọi trong phòng ngủ của mình, lôi ra được một bao bột ngô nặng ba mươi cân, cùng với một bao bột mì có màu hơi ngả xám.
Dù không thể ngày nào cũng có gạo trắng cơm thơm tọng vào mồm, nhưng làm ít bánh bao ngô ăn tạm thì vẫn ổn chán chứ nhỉ?
Bằng không thì ít hôm nữa bà phải tìm cách xoay xở đổi chác thêm ít vải vóc, bà muốn được ăn cơm trắng! Cơm gạo trắng thơm lừng dẻo quẹo cơ!
Nhà họ Triệu trước kia cũng từng ăn bánh bao ngô, nhưng bà cụ Triệu vốn tính bủn xỉn ki bo, ngay cả bánh bao ngô cũng hiếm khi cho cả nhà ăn, bữa cơm phần lớn chỉ toàn là những thứ rau dưa tập tàng nấu lẫn lộn, món được ăn nhiều nhất chính là khoai lang khô.
Dù khoai lang khô nhai kỹ cũng có vị ngọt nguyên bản khá thơm, nhưng ngày ba bữa tống vào họng tuyền khoai lang khô thì đúng là nghẹn ứ đến tận cổ họng.
Hiện tại tuy một mình Kỳ Hồng Đậu có bánh khảo trứng để ăn, có sữa mạch nha để uống, nhưng trần đời này có ai lại không thèm cơm trắng bao giờ?
Bây giờ chưa có cơm trắng, đành phải ăn tạm gạo tấm, ngũ cốc thô, khoai lang khô và bánh bao ngô vậy, miễn cưỡng nuốt trôi là được.
Hơn nữa, trưa nay lại còn có món sườn heo nữa chứ!
Kỳ Hồng Đậu lục lọi lại ký ức về tay nghề nấu nướng của mấy cô con dâu và mấy đứa cháu gái trong nhà… Ừm, dường như cơ bản là chẳng có tí tay nghề nào hết, bất kể là nấu cái giống gì, múc ra khỏi chảo đều chung một cái vị nhạt thếch nhão nhoét như cám lợn!
Để tránh lãng phí số sườn heo mà mình đã phải trầy vi tróc vảy mới mua được từ hệ thống, Kỳ Hồng Đậu quyết định bữa trưa nay món sườn hầm sẽ do đích thân bà xuống bếp trổ tài!
Trước khi nấu sườn, buổi sáng bà còn cất công ra ngoài một chuyến.
Lúc bà quay trở về nhà, mấy đứa cháu gái đã chuẩn bị xong xuôi cơm canh phụ, chỉ còn chờ mỗi món sườn của bà vào nồi là xong bữa.
“Ngọc Tú ra sau vườn hái mấy quả cà tím vào đây.”
“Ngọc Diệp đi rửa một chậu khoai tây đi.”
“Ngọc Cúc ngồi nhóm lửa canh bếp cho bà.”
“Dạ, bà nội.”
“Bà ơi, lấy cái chậu gỗ ở trong bếp kia đựng đầy một chậu khoai tây hả bà?” Đứa cháu gái có tính tình hoạt bát hơn một chút là Triệu Ngọc Diệp chỉ tay vào chiếc chậu gỗ to cỡ chậu rửa mặt trong bếp hỏi lại.
Kỳ Hồng Đậu gật đầu.
Bộ xương già nua này của bà mà ra ngồi xổm bên bờ ao cọ rửa từng củ khoai tây một, khéo chưa đầy ba phút đã hoa mắt chóng mặt ngã lộn cổ xuống ao c.h.ế.t đuối mất thôi.
Mấy cái việc nặng nhọc tay chân này dĩ nhiên là phải sai bảo lũ trẻ khỏe mạnh rồi.
Hũ dầu ăn trong nhà bị khóa chặt trong tủ bếp, Kỳ Hồng Đậu nhấc chiếc hũ đựng dầu đã cạn trơ đáy ra, nhìn mà suýt chút nữa ngất lịm đi vì choáng.
Chỉ còn sót lại chừng hai lạng dầu cặn ít ỏi, vậy mà cả một đại gia đình họ Triệu đông đúc thế này phải tằn tiện ăn suốt gần một tháng trời. Mỗi lần xào nấu rau cỏ, chỉ dám lấy một miếng giẻ rách thấm dầu quẹt qua đáy chảo một vòng là coi như đã cho dầu ăn rồi.
Chẳng trách hôm qua lúc cả nhà húp bát nước hầm xương ống, ai nấy đều húp lấy húp để như thể đang được thưởng thức quỳnh tương ngọc dịch chốn bồng lai tiên cảnh vậy.
Cũng may là trong gian buồng của bà cụ vẫn còn cất giấu riêng một hũ dầu ăn nữa.
Chỗ này đều là dầu hạt cải, mỡ lợn thời buổi này cực kỳ khó mua, muốn đổi được chút dầu ở xưởng ép dầu của công xã cũng phải xếp hàng rồng rắn từ tờ mờ sáng, chứ đâu phải cứ vác can đến là mua được ngay.
Mấy ngày trước bà cũng cảm thấy người nhà họ Triệu đông thật đấy, nhưng đến khi xắn tay vào nấu nướng mới thấm thía cái sự đông đúc này nó khủng khiếp đến nhường nào.
Tính cả con bé Nữu Nữu mới tròn năm tháng tuổi, một bữa cơm nhà họ Triệu phải cáng đáng tới hai mươi tám miệng ăn!
Bởi vậy cho nên việc nấu cơm nấu nước ở cái nhà họ Triệu này thực sự là một gánh nặng lao dịch vô cùng mệt mỏi và nặng nhọc.
Bát đũa, chậu thau các loại trong bếp gom lại tất tật không biết có nổi ba mươi cái hay không.
Đúng là cái nghèo cái khổ rành rành ra trước mắt, nhìn một cái là thấy rõ mồn một.
Ngặt một nỗi thời buổi này người ta lại chuộng cái thói “tôi nghèo tôi tự hào”, nghèo đồng nghĩa với việc gốc gác “ba đời bần nông trong sạch”, hễ cứ mở mồm ra cãi nhau với ai là y như rằng vỗ ngực đôm đốp: “Tổ tiên ba đời nhà tao đều là bần nông đấy!”.
Hôm nọ bà bảo cái nhà họ Triệu này “bốn bức tường trống hoác chẳng có tài sản gì”, quả thực chẳng sai một li nào.
Bên cạnh cửa lò, cô cháu gái thứ tư Triệu Ngọc Cúc với dáng vẻ dịu dàng thùy mị, trong lòng rất muốn lên tiếng khuyên bà nội ngồi nghỉ ngơi một lát, nhưng vừa liếc nhìn hai cân sườn heo đã được rửa sạch sẽ nằm ngay ngắn trong chậu cạnh bệ bếp thì cô bé lập tức ngậm tăm tắt ngấm ý định.
Từ bé đến lớn cô bé đã bao giờ được nấu một món ăn sang trọng đắt tiền như thế này đâu.
Vạn nhất mà nấu hỏng hay làm khê khét, thì cô bé chắc chắn sẽ trở thành tội đồ thiên cổ của cả cái nhà họ Triệu này mất thôi.
Kỳ Hồng Đậu nhìn cô cháu gái ngồi canh lò bếp, tuy trên người chỉ khoác manh áo vải thô chắp vá chằng chịt nhưng vẫn không giấu nổi vóc dáng thon thả, thanh xuân phơi phới của tuổi đôi mươi. Mới hai mươi tuổi đầu, nếu đặt ở ba mươi năm sau thì đang là lứa tuổi nữ sinh đại học tươi đẹp nhất đời người, thế nhưng cô gái này đã bị hứa gả cho người ta, chẳng bao lâu nữa là phải xuất giá theo chồng rồi.
Nhưng kể cả như thế, ở cái vùng thôn quê hẻo lánh này, Triệu Ngọc Cúc vẫn bị liệt vào hàng ngũ những đứa lấy chồng muộn màng.
Âu cũng chẳng còn cách nào khác, đối tượng kết hôn của Triệu Ngọc Cúc là một người lính phục vụ trong quân ngũ. Lúc hai bên gặp mặt dạm hỏi thì cô bé mới tròn mười bảy tuổi, nào ngờ vừa dạm ngõ xong xuôi thì bên đằng trai lập tức có lệnh tòng quân nhập ngũ.
Một đi biền biệt suốt ba năm trời ròng rã, năm nay anh ta mới đánh một bức điện tín về báo tin rằng dịp Tết này sẽ được nghỉ phép về thăm quê vài hôm.
Thế là người lớn hai bên gia đình bèn bàn bạc, nhân dịp hiếm hoi này sẽ tổ chức đám cưới cho đôi trẻ luôn thể.
Dầu ăn sôi lăn tăn trong chảo, sườn heo sau khi đã chần sơ qua nước sôi được trút thẳng vào chảo đảo đều tay, lần lượt đổ thêm khoai tây xắt miếng cùng cà tím bổ múi cau vào xào chung, lát sau đậy chiếc vung gỗ dày cộp lên chảo, gian bếp nhanh chóng vang lên những tiếng sôi “sùng sục” vui tai.
Hơi nước màu trắng nghi ngút bốc lên từ những khe hở quanh mép vung, quyện theo làn hơi nước ấy chính là mùi thịt sườn thơm nức mũi lan tỏa khắp không gian.
Hương thơm quyến rũ ngào ngạt ấy khiến Triệu Ngọc Diệp không kìm được mà cứ đứng chôn chân bên cạnh bệ bếp, thèm thuồng đến mức hận không thể dán chặt mắt vào nồi sườn, nửa bước cũng không nỡ rời đi.
Kỳ Hồng Đậu cũng đứng túc trực ngay cạnh bệ bếp, bà thầm tính toán, khắp cái nhà họ Triệu này, có khi thứ đáng giá nhất lại chính là hai cái chảo gang to đùng đang bắc trên bếp lò kia cũng nên.
Hai chiếc chảo gang này cũng chính là nhân chứng chứng kiến công lực cực phẩm xuất quỷ nhập thần của bà cụ Triệu năm xưa: một cái chảo là do bà ta làm mình làm mẩy ép ông cụ Triệu phải nghĩ đủ mọi cách xoay xở mang về, còn một chiếc chảo khác là do hồi phân chia gia sản, bà cụ Triệu đã phát điên lăn lộn ăn vạ dưới đất, cào cấu moi móc từ tận tay bố mẹ chồng mang về cho bằng được.
Chỉ vì tranh giành chiếc chảo gang này mà bà cụ Triệu và bà chị dâu của mình đã từng lao vào túm tóc xé áo đánh nhau một trận long trời lở đất.
Kết quả cuối cùng là bà cụ Triệu chỉ bị trầy da xước trán nhẹ, ung dung ôm chiếc chảo gang nghênh ngang mang về nhà, giành thắng lợi hoàn toàn oanh liệt.
